ΥΠΕΘΟ | οι προτεραιότητες για το 2026 – ιδιωτικοποιήσεις και φορολογία
Με συνδυασμό επιτάχυνσης ιδιωτικοποιήσεων και εκτεταμένης αναδιοργάνωσης του φορολογικού μηχανισμού ξεκινά το 2026 για την ελληνική οικονομία, σύμφωνα με τις προτεραιότητες του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών που περιλαμβάνονται στον αποκαλούμενο «μπλε φάκελο».
Οι δράσεις που αποτυπώνονται στο Ενιαίο Σχέδιο Κυβερνητικής Πολιτικής στοχεύουν στη διαμόρφωση ενός νέου πλαισίου λειτουργίας της οικονομίας, με έμφαση αφενός στην αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας μέσω επενδύσεων και αφετέρου στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας της φορολογικής διοίκησης, τόσο στην είσπραξη εσόδων όσο και στον έλεγχο των δαπανών.
Υπερταμείο και αξιοποίηση δημόσιας περιουσίας
Όπως αναφέρει το ΑΠΕ-ΜΠΕ, το 2026 αναμένεται να αποτελέσει έτος – ορόσημο για τον μετασχηματισμό της Ελληνικής Εταιρίας Συμμετοχών και Περιουσίας (ΕΕΣΥΠ) σε δημόσιο επενδυτικό ταμείο (Sovereign Wealth Fund), με στόχο τη μεγιστοποίηση της αξίας του χαρτοφυλακίου δημόσιας περιουσίας, το οποίο υπερβαίνει τα 5,5 δισ. ευρώ.
Ο σχεδιασμός προβλέπει υλοποίηση επενδύσεων μέσω του Επενδυτικού Ταμείου Καινοτομίας και Υποδομών, επιτάχυνση του μετασχηματισμού των θυγατρικών εταιρειών, αξιοποίηση περιουσιακών στοιχείων και δημοπράτηση νέων έργων στρατηγικής σημασίας.
Στο πεδίο των συμβάσεων, μετά την ολοκλήρωση το 2025 της παραχώρησης της Εγνατίας Οδού και του τμήματος Χανιά – Ηράκλειο του Βόρειου Οδικού Άξονα Κρήτης (ΒΟΑΚ), για το 2026 προβλέπονται έξι βασικές παρεμβάσεις:
• Η εκκίνηση διαδικασιών αξιοποίησης για τα πρώτα 1.000 από τα συνολικά 36.000 ακίνητα της ΕΤΑΔ.
• Η οριστική κατακύρωση του διαγωνισμού για το Αεροδρόμιο Καλαμάτας.
• Η κατακύρωση διαγωνισμών για τους λιμένες κρουαζιέρας Καβάλας και Κατάκολου.
• Η υπογραφή σύμβασης για τον Οργανισμό Λιμένος Λαυρίου.
• Η καταβολή τιμήματος και η έναρξη παραχώρησης των μαρινών Αργοστολίου και Πύλου.
• Η είσοδος στρατηγικού επενδυτή στην Ελληνικές Αλυκές Α.Ε.
Παράλληλα, μέσω του Υπερταμείου προωθούνται έργα αξιοποίησης και βιώσιμης αστικής ανάπλασης, όπως η ΔΕΘ–Helexpo και το Κυβερνητικό Πάρκο «Ανδρέας Λεντάκης», καθώς και έργα υποδομών, μεταξύ των οποίων η ανακαίνιση της Φοιτητικής Εστίας Αθηνών και η δημιουργία κέντρων εφοδιαστικής (logistics parks) σε Αθήνα/Φυλή και Θεσσαλονίκη/στρατόπεδο Γκόνου.
Φοροδιαφυγή και ψηφιοποίηση
Στον τομέα της φορολογικής συμμόρφωσης, τα στοιχεία που ανακοινώθηκαν το 2025 δείχνουν ότι το έλλειμμα εσόδων από ΦΠΑ έχει μειωθεί κάτω από το 11,4% το 2023, από 24% το 2019, ενώ σύμφωνα με προβολές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής εκτιμάται ότι σήμερα διαμορφώνεται ακόμη χαμηλότερα, πλησιάζοντας το 10%.
Η μείωση αυτή, άνω του 55% σε λίγα χρόνια, φέρνει τη χώρα πιο κοντά στον ευρωπαϊκό μέσο όρο (9,5% το 2023). Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του ΥΠΕΘΟΟ, περαιτέρω σύγκλιση θα μπορούσε να αποφέρει πρόσθετα έσοδα στα δημόσια ταμεία.
Κεντρικό έργο για το 2026 αποτελεί η δημιουργία του ψηφιακού Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων της ΑΑΔΕ (ΜΙΔΑ). Το Μητρώο θα συγκεντρώνει στοιχεία για όλα τα ακίνητα της χώρας για φορολογικούς σκοπούς και, μέσω διασύνδεσης με το Κτηματολόγιο, θα παρέχει πλήρη εικόνα για το ιδιοκτησιακό καθεστώς, τη χρήση και την κατάσταση κάθε ακινήτου, δημιουργώντας έναν ενιαίο ψηφιακό φάκελο ανά ακίνητο.
Παράλληλα, εντός του 2026 ολοκληρώνονται επενδύσεις της ΑΑΔΕ για την πλήρη ψηφιοποίηση των φορολογικών ελέγχων. Προβλέπεται, μεταξύ άλλων:
• Η υιοθέτηση ολοκληρωμένου συστήματος Business Intelligence με ενσωμάτωση τεχνητής νοημοσύνης.
• Η αντικατάσταση του υφιστάμενου συστήματος e-send για την παρακολούθηση συναλλαγών ταμειακών μηχανών σε πραγματικό χρόνο και τη διαβίβασή τους στο myDATA.
• Η παράδοση, εντός του δεύτερου τριμήνου του 2026, συστήματος ψηφιακής παρακολούθησης της διακίνησης εμπορευμάτων και εμπορευματοκιβωτίων, με στόχο την ενίσχυση των τελωνειακών ελέγχων και την καταπολέμηση του λαθρεμπορίου.
Σε νομοθετικό επίπεδο, μετά τη μεταρρύθμιση της φορολογίας φυσικών προσώπων, προωθείται το πλαίσιο του «group taxation» για τη φορολόγηση ομίλων επιχειρήσεων, το οποίο προβλέπει ενιαία φορολογική αντιμετώπιση των εταιρειών ενός ομίλου και δυνατότητα υποβολής κοινής φορολογικής δήλωσης.
Έλεγχος δημοσίων δαπανών
Στον τομέα του ελέγχου των δαπανών, προωθείται η λειτουργία του Εθνικού Μητρώου Παροχών και Ενισχύσεων, το οποίο συστάθηκε το 2025 με τον ν. 5217/2025 και αποσκοπεί στην αποτύπωση της συνολικής δημοσιονομικής εικόνας των παροχών που καταβάλλει το Δημόσιο σε φυσικά πρόσωπα.
Το Μητρώο αναμένεται να τεθεί πιλοτικά σε λειτουργία έως τον Ιούνιο του 2026, με αρχική ένταξη παροχών του ΟΠΕΚΑ, επιλεγμένων ενισχύσεων της ΔΥΠΑ, του επιδόματος θέρμανσης και των vouchers βρεφονηπιακών σταθμών.
Παράλληλα, προβλέπεται η ανάπτυξη εργαλείου επιχειρησιακής ευφυΐας από τη Γενική Γραμματεία Δημοσιονομικής Πολιτικής, το οποίο θα παράγει συγκεντρωτικές αναφορές και θα αποτελέσει τη βάση για την πλήρη επιχειρησιακή λειτουργία του Μητρώου Παροχών.
