Αυξάνεται το επίδομα για το πετρέλαιο θέρμανσης | τα σενάρια για την τιμή εκκίνησης

Με δύο παρεμβάσεις, μία στην τιμή του πετρελαίου θέρμανσης και μία στο επίδομα που λαμβάνουν περίπου 1,2 εκατ. νοικοκυριά, επιχειρεί η κυβέρνηση να περιορίσει το κόστος της θέρμανσης ενόψει του χειμώνα. Η διάθεση του πετρελαίου αρχίζει την Πέμπτη 15 Οκτωβρίου, με τις διεθνείς τιμές των καυσίμων να αφήνουν ελάχιστα περιθώρια για συγκράτηση των επιβαρύνσεων χωρίς κρατική στήριξη.

Οι τελικές αποφάσεις αναμένεται να ληφθούν αύριο Τρίτη, με βάση την εικόνα της διεθνούς και εγχώριας αγοράς ντίζελ, ενώ οι ανακοινώσεις προγραμματίζονται για την Τετάρτη 14 Οκτωβρίου. Η επιδότηση στην αντλία δεν θα έχει σταθερό ύψος για ολόκληρη τη χειμερινή περίοδο, καθώς προβλέπεται επανεξέτασή της ανά δεκαπενθήμερο, ανάλογα με τις διακυμάνσεις των τιμών.

Το μέγεθος της πίεσης αποτυπώνεται στην εκτίμηση ότι, με τα σημερινά δεδομένα, η τιμή του πετρελαίου θέρμανσης θα μπορούσε να διαμορφωθεί κοντά στα 1,96 ευρώ το λίτρο, προτού εφαρμοστεί η νέα ειδική παρέμβαση. Πρόκειται για ενδεικτική τιμή και όχι για επίσημη τιμή διάθεσης, καθώς η αγορά ανοίγει στις 15 Οκτωβρίου.

Η κυβέρνηση έχει θέσει ως στόχο η τιμή εκκίνησης να υποχωρήσει κάτω από τα 1,75 ευρώ το λίτρο, επίπεδο στο οποίο είχε κλείσει η προηγούμενη περίοδος διάθεσης, στα τέλη Απριλίου. Ο στόχος έχει ήδη διατυπωθεί από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη στη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου της 30ής Σεπτεμβρίου.

Τα τρία σενάρια για την τιμή

Στο οικονομικό επιτελείο εξετάζονται τρεις εναλλακτικές παρεμβάσεις, με βασικό κριτήριο το δημοσιονομικό κόστος και τη συμμετοχή των διυλιστηρίων στη συγκράτηση της τιμής.

Το πρώτο σενάριο προβλέπει συνολική ενίσχυση 25 λεπτών ανά λίτρο, εκ των οποίων τα 15 λεπτά θα καλύπτονται από τον κρατικό προϋπολογισμό και τα υπόλοιπα 10 λεπτά από τα διυλιστήρια. Σε αυτή την περίπτωση, η εκτιμώμενη τιμή εκκίνησης διαμορφώνεται στα 1,71 ευρώ το λίτρο.

Το δεύτερο σενάριο ανεβάζει τη συνολική επιδότηση στα 35 λεπτά, με τη συμμετοχή του Δημοσίου να φθάνει τα 25 λεπτά και των διυλιστηρίων να παραμένει στα 10 λεπτά. Η τιμή περιορίζεται έτσι κοντά στα 1,61 ευρώ το λίτρο.

Η τρίτη και πιο δαπανηρή επιλογή προβλέπει συνολική παρέμβαση 55 λεπτών, με κρατική συνεισφορά 45 λεπτών. Εφόσον υλοποιηθεί, θα μπορούσε να οδηγήσει την τιμή κοντά στα 1,41 ευρώ το λίτρο. Πρόκειται, πάντως, για το σενάριο με τις μικρότερες πιθανότητες εφαρμογής, εξαιτίας της επιβάρυνσης του προϋπολογισμού.

Για ένα νοικοκυριό που θα προμηθευτεί 1.000 λίτρα πετρελαίου θέρμανσης, το κόστος θα διαμορφωθεί στα 1.710 ευρώ εφόσον επιλεγεί το πρώτο σενάριο, με επιδότηση 25 λεπτών ανά λίτρο και τελική τιμή 1,71 ευρώ. Με το δεύτερο σενάριο, που προβλέπει επιδότηση 35 λεπτών, η δαπάνη περιορίζεται στα 1.610 ευρώ, ενώ στην περίπτωση της μεγαλύτερης παρέμβασης, των 55 λεπτών ανά λίτρο, το κόστος υποχωρεί στα 1.410 ευρώ. Η διαφορά ανάμεσα στο πρώτο και το τρίτο σενάριο φθάνει τα 300 ευρώ για την ίδια ποσότητα, χωρίς να συνυπολογίζεται το επίδομα θέρμανσης που ενδέχεται να δικαιούται το νοικοκυριό.
Το αν οι παρεμβάσεις θα διατηρηθούν και μετά το τέλος Οκτωβρίου θα εξαρτηθεί από την πορεία των διεθνών τιμών, αλλά και από τη δυνατότητα του προϋπολογισμού να συνεχίσει να χρηματοδοτεί την επιδότηση.

Αύξηση του επιδόματος έως και 20% ή περισσότερο

Παράλληλα με τη μείωση της τιμής στην αντλία, το οικονομικό επιτελείο προσανατολίζεται σε οριζόντια αύξηση του επιδόματος θέρμανσης κατά 20%, ενώ, σύμφωνα με τις πληροφορίες που μετέδωσε η ΕΡΤ, εξετάζεται ακόμη και μεγαλύτερη ενίσχυση, έως 30%, εφόσον το επιτρέψουν οι δημοσιονομικές συνθήκες.

Με βάση το βασικό σενάριο αύξησης κατά 20%, το ελάχιστο επίδομα θα διαμορφωθεί στα 120 ευρώ από 100 ευρώ την προηγούμενη περίοδο και το ανώτατο βασικό ποσό στα 960 ευρώ από 800 ευρώ.

Για τους οικισμούς με ιδιαίτερα αυξημένες ανάγκες θέρμανσης, όπου εφαρμόζονται υψηλότεροι κλιματικοί συντελεστές, το ανώτατο ποσό ενδέχεται να φθάσει τα 1.440 ευρώ, έναντι 1.200 ευρώ προηγουμένως.

Η αύξηση δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί ως προς την κατανομή της ανά καύσιμο. Παραμένει ανοικτό εάν το ποσοστό θα εφαρμοστεί ενιαία σε όλες τις μορφές θέρμανσης ή εάν θα δοθεί μεγαλύτερη βαρύτητα στο πετρέλαιο, το οποίο δέχεται άμεση πίεση από την άνοδο των διεθνών τιμών.
Μεγαλύτερη προκαταβολή πριν από τα Χριστούγεννα

Στο τραπέζι βρίσκεται και η αύξηση της προκαταβολής του επιδόματος θέρμανσης, ώστε οι δικαιούχοι να λάβουν νωρίτερα μεγαλύτερο μέρος της ενίσχυσης.

Την προηγούμενη χειμερινή περίοδο, οι παλαιοί δικαιούχοι έλαβαν προκαταβολικά το 60% του επιδόματος που τους είχε καταβληθεί την προηγούμενη χρονιά, ενώ για όσους εντάχθηκαν για πρώτη φορά το ποσοστό ήταν 50%.

Για τη φετινή περίοδο εξετάζεται αύξηση των αντίστοιχων ποσοστών στο 70% και στο 60%, με την πρώτη πληρωμή να προγραμματίζεται για τον Δεκέμβριο, πριν από τα Χριστούγεννα.

Ενδεικτικά, για νοικοκυριό που την προηγούμενη περίοδο εισέπραξε επίδομα 300 ευρώ, η προκαταβολή, εφόσον εφαρμοστεί το 70% επί του ίδιου ποσού αναφοράς, θα αυξηθεί στα 210 ευρώ από 180 ευρώ. Το τελικό ποσό θα εξαρτηθεί από τους όρους της νέας απόφασης.

Η σημασία της προκαταβολής είναι ιδιαίτερη φέτος, καθώς τα νοικοκυριά θα κληθούν να προμηθευτούν πετρέλαιο σε σαφώς υψηλότερες τιμές σε σχέση με την έναρξη της προηγούμενης περιόδου, όταν το καύσιμο είχε διατεθεί κοντά στα 1,13 ευρώ το λίτρο.

Ποιοι θα πάρουν το επίδομα

Χωρίς μεταβολές αναμένεται να παραμείνουν τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια, με αποτέλεσμα ο αριθμός των δικαιούχων να διατηρηθεί κοντά στα περσινά επίπεδα.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της προηγούμενης περιόδου, 603.685 νοικοκυριά χρησιμοποιούσαν πετρέλαιο θέρμανσης, 182.724 φυσικό αέριο, 311.487 ηλεκτρική ενέργεια και 23.795 καυσόξυλα.

Με βάση το προηγούμενο καθεστώς, τα εισοδηματικά όρια έχουν ως εξής:

• 16.000 ευρώ για άγαμους.
• 24.000 ευρώ για έγγαμους, με προσαύξηση 5.000 ευρώ για κάθε παιδί.
• 29.000 ευρώ για μονογονεϊκές οικογένειες, με προσαύξηση 5.000 ευρώ για κάθε παιδί μετά το πρώτο.

Το όριο ακίνητης περιουσίας διαμορφώνεται στις 200.000 ευρώ για άγαμους και στις 260.000 ευρώ για έγγαμους και μονογονεϊκές οικογένειες. Τα ακαθάριστα έσοδα από επιχειρηματική δραστηριότητα δεν μπορούν να υπερβαίνουν τις 80.000 ευρώ.

Οι αιτήσεις υποβάλλονται μέσω της πλατφόρμας myΘέρμανση της ΑΑΔΕ, με τη φετινή ημερομηνία έναρξης να αναμένεται να καθοριστεί με τη νέα απόφαση.

Η διεθνής κρίση κρατά ψηλά τις τιμές

Η ανάγκη στήριξης των καταναλωτών συνδέεται με την αναταραχή στις διεθνείς αγορές πετρελαίου, όπου οι διαταραχές στην παραγωγή, στη διύλιση και στις μεταφορές εξακολουθούν να διατηρούν υψηλά τις τιμές.

Παρά τη μερική αποκατάσταση της κυκλοφορίας των δεξαμενόπλοιων μέσω των Στενών του Ορμούζ, η επιστροφή σε κανονικές συνθήκες εφοδιασμού παραμένει μακρινή. Σύμφωνα με ανάλυση του Reuters, οι ροές πετρελαίου μέσω του Ορμούζ είχαν επανέλθει στα 14,2 εκατ. βαρέλια ημερησίως στα τέλη Σεπτεμβρίου, περίπου στο 80% των προπολεμικών επιπέδων. Ωστόσο, τα αυξημένα μεταφορικά και ασφαλιστικά κόστη, σε συνδυασμό με τις διαταραχές στη λειτουργία διυλιστηρίων, εξακολουθούν να πιέζουν την αγορά.

Το Brent υποχωρούσε σήμερα Δευτέρα προς τα 103 δολάρια το βαρέλι, καθώς οι αγορές αξιολογούσαν τις ανακοινώσεις για ενδεχόμενη ενεργειακή εκεχειρία Ρωσίας και Ουκρανίας. Η υποχώρηση, πάντως, δεν αναιρεί την έντονη μεταβλητότητα των τελευταίων εβδομάδων ούτε συνεπάγεται αντίστοιχη μείωση των τιμών των διυλισμένων προϊόντων.

Ενδεικτική των πιέσεων είναι η απόφαση της G7 και του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας να επιταχύνουν τη διάθεση περίπου 100 εκατ. βαρελιών από ήδη δεσμευμένα στρατηγικά αποθέματα, δίνοντας προτεραιότητα στο ντίζελ. Η Γερμανία ανακοίνωσε στις 9 Οκτωβρίου ότι θα διαθέσει έως 15 εκατ. βαρέλια πετρελαίου και πετρελαϊκών προϊόντων.

Για την ελληνική αγορά, οι εξελίξεις αυτές έχουν άμεση σημασία, καθώς η τιμή του πετρελαίου θέρμανσης επηρεάζεται όχι μόνο από το Brent, αλλά και από τις διεθνείς τιμές του gasoil, την ισοτιμία ευρώ – δολαρίου, τη φορολογία και τα περιθώρια εμπορίας.

Στις Βρυξέλλες για πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο

Το δεύτερο μέτωπο για την κυβέρνηση ανοίγει στις Βρυξέλλες, όπου στις 15 και 16 Οκτωβρίου συνεδριάζει το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Η Αθήνα επιδιώκει μεγαλύτερη ευελιξία στην εφαρμογή των δημοσιονομικών κανόνων, ώστε να μπορεί να χρηματοδοτήσει πρόσθετες, προσωρινές παρεμβάσεις για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες, η ελληνική πλευρά θα επιδιώξει να εξασφαλίσει πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο έως 700 εκατ. ευρώ, πέρα από το αποθεματικό των 400 εκατ. ευρώ που έχει ήδη προβλεφθεί στον προϋπολογισμό για τις επιπτώσεις της ενεργειακής ακρίβειας.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η δυνατότητα αξιοποίησης πρόσθετων φορολογικών εσόδων που δημιουργούνται από την άνοδο των τιμών, χωρίς οι σχετικές παρεμβάσεις να προσκρούουν στα όρια αύξησης των καθαρών δαπανών.

Μέχρι να υπάρξει ευρωπαϊκή συμφωνία, πάντως, τα περιθώρια παραμένουν περιορισμένα. Αυτό σημαίνει ότι το ύψος και η διάρκεια των επιδοτήσεων θα εξακολουθήσουν να εξαρτώνται από την πορεία των ενεργειακών τιμών και τις αντοχές του κρατικού προϋπολογισμού.

Για τα νοικοκυριά, το πρώτο κρίσιμο ορόσημο είναι η Τετάρτη 14 Οκτωβρίου, όταν αναμένεται να ξεκαθαρίσουν η τιμή εκκίνησης του πετρελαίου θέρμανσης, το ύψος της άμεσης επιδότησης και η πρόσθετη ενίσχυση που θα λάβουν οι δικαιούχοι μέσα στον χειμώνα.

Πηγή: moneyreview.gr