Δυσλεξία και ΔΕΠ(Υ) στη σχολική ζωή | συμπτώματα

Σε λίγες μέρες ξεκινά και πάλι το σχολείο. Πολλοί γονείς σκέφτονται ποιες δραστηριότητες θα ωφελήσουν το παιδί τους με βάση τους στόχους που έχουν ή και τις αδυναμίες τους στον σχολικό στίβο. Η απόφαση αυτή θα πρέπει να επηρεαστεί από τα μοναδικά νευροαναπτυξιακά χαρακτηριστικά του παιδιού όπως αυτά που προκαλούν η δυσλεξία και η ΔΕΠΥ (Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής με ή χωρίς Υπερκινητικότητα).

Πώς μπορείς να βρεις σε ποιες περιοχές γνώσεων ή δεξιοτήτων το παιδί σου χρειάζεται βοήθεια;

Η συνεργασία με έναν ειδικό μπορεί να προσφέρει σωστή κατεύθυνση στην παράλληλη υποστήριξη του μαθητή κατά τη διάρκεια του σχολικού έτους. Οι παρακάτω πληροφορίες μπορούν να αποτελέσουν έναν μπούσουλα για τις ανάγκες των παιδιών με Δυσλεξία ή και ΔΕΠΥ.

Στα παιδιά, η ΔΕΠΥ είναι εμφανής από το «χαίρω πολύ» μαζί τους, ενώ η δυσλεξία χρειάζεται κάποιο χρόνο και συνήθως αναγνωρίζεται όταν το παιδί περνά από τη φάση της κατάκτησής του μηχανισμού ανάγνωσης στη φάση της μάθησης μέσω της ανάγνωσης.

Περίπου 50 με 60 % των ανθρώπων με ΔΕΠΥ έχουν παράλληλα κάποια μαθησιακή δυσκολία και τα κυριότερα συμπτώματα είναι:

  • αδυναμία στη μνήμη τους
  • στη συγκράτηση των πληροφοριών που μόλις τους δόθηκαν
  • άγχος και πάγωμα στους μαθηματικούς υπολογισμούς
  • δυσκολία στην ανάγνωση
  • στην κατανόηση οδηγιών και προβλημάτων
  • στην ακολουθία εκτελεστικών λειτουργιών

Η δυσλεξία μπορεί να διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο, αλλά η κυριότερη δυσκολία εντοπίζεται στη φωνημική ενημερότητα, δηλαδή στην αναγνώριση και κατάτμηση του ήχου των γραμμάτων.

Για παράδειγμα η λέξη «άνοιξη» μπορεί να διαβάζεται επανειλημμένα ως «ά-νο –ιξη» αντί για «ά-νοι-ξη». Η γρήγορη, χωρίς προσπάθεια, ανάγνωση ακόμα και μικρών λέξεων μπορεί να γίνεται με μεγάλη δυσκολία με αποτέλεσμα η δυσλεξία να επηρεάζει το ρυθμό, την ακρίβεια, την ευχέρεια και την κατανόηση του υλικού που το άτομο διαβάζει.

Επιπλέον, στον προφορικό λόγο η δυσλεξία δυσκολεύει την ανάκληση κάποιων λέξεων ενώ κάποιος αφηγείται μία ιστορία ή προκαλεί την αντικατάσταση εννοιολογικά παραπλήσιων λέξεων π.χ. Φέρε μου ένα κουτάλι αντί για τη λέξη πιρούνι.

Είναι σχεδόν βέβαιο ότι ένα παιδί που προέρχεται από διασπαστικούς γονείς θα διαγνωστεί και εκείνο με ΔΕΠΥ. Φανταστείτε ένα δέντρο που αποτελείται από ανθρώπους με διάσπαση… έτσι και κάθε νέο φύλλο, δηλαδή το παιδί τους, έχει πολλές πιθανότητες να εμφανίζει έλλειμμα προσοχής.

Παράλληλα, μπορεί να χαρακτηρίζεται και από άλλες ιδιαιτερότητες που ζητούν την προσοχή των ειδικών για να μπορεί να εξοπλιστεί με τα κατάλληλα «όπλα» και να μάθει τα «μυστικά» που θα το βοηθήσουν να μην νιώθει ότι κάποια δυσκολία του το κάνει ελλειμματικό ως προς τους συμμαθητές του. Για παράδειγμα, η πεποίθηση: «Στην τάξη είναι έξυπνος όποιος ξέρει Μαθηματικά» μπορεί να προέρχεται από την αγωνία του μαθητή που νιώθει ότι οι συμμαθητές του τρέχουν με χίλια σε σχέση με αυτόν την ώρα των Μαθηματικών.

Αυτό που όμως δεν πρέπει να ξεχνάμε όταν η ΔΕΠΥ και η Δυσλεξία συνυπάρχουν είναι ότι η μία κατάσταση κάνει πιο έντονα τα σημάδια της άλλης. Καθώς μοιράζονται πολλά κοινά στοιχεία όπως δυσκολία στην επεξεργασία πληροφοριών και στη μνημονική ικανότητα συχνά υπάρχει σύγχυση. Η δυσλεξία γίνεται εντονότερη όσο πιο απαιτητικό γίνεται το εκπαιδευτικό επίπεδο με αποτέλεσμα να γίνεται περισσότερο εμφανής μετά τη Β’ Δημοτικού αν και σημάδια μπορούν να εντοπιστούν ακόμα και από την προσχολική εκπαίδευση.

Όσοι μαθητές εμφανίζουν από τα παραπάνω συμπτώματα συχνά εμφανίζουν συναισθηματική δυσκολία που προέρχεται από το γεγονός ότι λαμβάνουν πολλά μηνύματα από το περιβάλλον τους ότι αποτυγχάνουν διαρκώς.

Η ΔΕΠΥ και η δυσλεξία αποτελούν χαρακτηριστικό των ανθρώπων και δεν πρόκειται να «γιατρευτούν» από αυτές, αλλά μπορούν να μάθουν να λειτουργούν διαφορετικά, πιο δημιουργικά, με δικό τους τρόπο συγκέντρωσης, κατανόησης και έκφρασης.

Χρειάζεται οι μαθητές αυτοί να γνωρίζουν ότι ίσως κάποιος τους πει άμεσα ή έμμεσα ότι δεν είναι αρκετά έξυπνοι αλλά αυτό οφείλεται στη διαφορετικότητά τους και με αυτό τον τρόπο θα μάθουν να υπερασπίζονται τον εαυτό τους αντί να νιώθουν ηττημένοι.

Η έγκαιρη και σωστή ενημέρωση και παροχή υποστήριξης τόσο στον μαθητή όσο και στο περιβάλλον του θα βοηθήσει στο να νιώσει ότι με άλλα μέσα και όπλα μπορεί και έχει δικαίωμα να συμμετέχει ενεργά σε κάθε έκφανση της μαθητικής ζωής.

Μοιραστείτε την είδηση

Ελίνα Πετράκη

MSc Ψυχολόγος – Ψυχοθεραπεύτρια για παιδιά, ενήλικες και οικογένειες. 6955478119 - elinapetra@yahoo.gr

Ελίνα Πετράκη έχει δημοσιεύσει 42 άρθρα. Δείτε όλα τα άρθρα του συντάκτη Ελίνα Πετράκη