Εγκαινιάζεται ο Εθνικός Υπερυπολογιστής «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» | οι αλλαγές και τα οφέλη για την Ελλάδα

Ο νέος εθνικός υπερυπολογιστής ΔΑΙΔΑΛΟΣ τίθεται σε λειτουργία, με τα επίσημα εγκαίνιά του να πραγματοποιούνται σήμερα, Δευτέρα 19 Οκτωβρίου παρουσία του Κυριάκου Μητσοτάκη.

Είναι εγκατεστημένος στο νέο Κέντρο Δεδομένων στο Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου και θα παρέχει υπολογιστικούς πόρους σε πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα, νεοφυείς επιχειρήσεις, μικρομεσαίες επιχειρήσεις και δημόσιους φορείς.

Ο ΔΑΙΔΑΛΟΣ με μια ματιά

• Φορέας: Πρωτοβουλία του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, με υλοποίηση από το Εθνικό Δίκτυο Υποδομών Τεχνολογίας και Έρευνας (ΕΔΥΤΕ Α.Ε. – GRNET).
• Προϋπολογισμός: 58,9 εκατ. ευρώ.
• Χρηματοδότηση: Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0», με τη συνδρομή της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσω του NextGenerationEU και της Κοινής Επιχείρησης EuroHPC JU.
• Επίδοση: 85,69 petaflops (μετρημένη).
• Κατάταξη: 31η θέση παγκοσμίως στη λίστα TOP500 και 23η θέση στη Green500, που αξιολογεί την ενεργειακή αποδοτικότητα.

Πώς λειτουργεί ένας υπερυπολογιστής

Ένας υπερυπολογιστής αποτελείται από πολλές ισχυρές υπολογιστικές μονάδες που λειτουργούν ταυτόχρονα και συνεργάζονται ως ενιαίο σύστημα. Έτσι μπορεί να εκτελεί σύνθετους υπολογισμούς και να επεξεργάζεται μεγάλους όγκους δεδομένων σε πολύ μικρότερο χρόνο από έναν συμβατικό υπολογιστή.

Ανάλογα με την εφαρμογή, μια εργασία που θα απαιτούσε εβδομάδες ή μήνες μπορεί να ολοκληρωθεί σε ώρες ή ημέρες. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για την εκπαίδευση μεγάλων μοντέλων Τεχνητής Νοημοσύνης, τις επιστημονικές προσομοιώσεις, την ανάλυση δεδομένων μεγάλης κλίμακας και τις εφαρμογές που απαιτούν την εξέταση πολλών διαφορετικών σεναρίων.

Γιατί έχει σημασία για την Ελλάδα

Μέχρι σήμερα, ελληνικές ερευνητικές ομάδες, πανεπιστήμια και επιχειρήσεις που χρειάζονταν μεγάλη υπολογιστική ισχύ συχνά αναζητούσαν πρόσβαση σε υποδομές του εξωτερικού. Η λειτουργία του ΔΑΙΔΑΛΟΥ διευρύνει τις δυνατότητες εκτέλεσης τέτοιων εργασιών εντός της χώρας, επιτρέποντας την ανάπτυξη ερευνητικών έργων και εφαρμογών που απαιτούν σημαντικούς υπολογιστικούς πόρους.

Τι μπορεί να κάνει στην πράξη

• Πολιτική προστασία και κλιματική αλλαγή: Ο ΔΑΙΔΑΛΟΣ μπορεί να υποστηρίξει προσομοιώσεις υψηλής ανάλυσης για φυσικές καταστροφές. Μια ερευνητική ομάδα μπορεί, για παράδειγμα, να εξετάζει την πιθανή εξέλιξη μιας πυρκαγιάς υπό διαφορετικές καιρικές συνθήκες, μεταβάλλοντας παραμέτρους όπως η ένταση του ανέμου. Η υπολογιστική ισχύς επιτρέπει την εξέταση περισσότερων σεναρίων σε μικρότερο χρόνο και με μεγαλύτερη ακρίβεια.
• Υγεία: Μια ελληνική νεοφυής επιχείρηση μπορεί να χρησιμοποιήσει την υποδομή για την εκπαίδευση μοντέλων Τεχνητής Νοημοσύνης που αναλύουν ιατρικές εικόνες, όπως ακτινογραφίες και αξονικές τομογραφίες. Η ανάπτυξη τέτοιων εφαρμογών προϋποθέτει επεξεργασία μεγάλου όγκου δεδομένων και επαναλαμβανόμενους κύκλους δοκιμών και αξιολόγησης, διαδικασίες που μπορούν να επιταχυνθούν με ισχυρά υπολογιστικά συστήματα.
• Ελληνική γλώσσα: Ένα πανεπιστημιακό εργαστήριο μπορεί να επεξεργαστεί μεγάλες συλλογές ελληνικών κειμένων και να εκπαιδεύσει γλωσσικά μοντέλα που ανταποκρίνονται καλύτερα στις ιδιαιτερότητες της ελληνικής. Έτσι μπορούν να αναπτυχθούν εφαρμογές προσαρμοσμένες στις ανάγκες της χώρας, χωρίς να περιορίζονται σε γενικές λύσεις που έχουν σχεδιαστεί για γλώσσες με πολύ μεγαλύτερο όγκο διαθέσιμων δεδομένων.
• Βιομηχανία: Η υπολογιστική ισχύς μπορεί να αξιοποιηθεί για τη δημιουργία ψηφιακών διδύμων (digital twins) προϊόντων και παραγωγικών διαδικασιών. Οι επιχειρήσεις μπορούν να προσομοιώνουν διαφορετικές συνθήκες πριν προχωρήσουν στην πραγματική κατασκευή, να εντοπίζουν πιθανά προβλήματα νωρίτερα και να βελτιώνουν τον σχεδιασμό, περιορίζοντας τον χρόνο και το κόστος.

Οι εφαρμογές περιλαμβάνουν επίσης τη βιοϊατρική έρευνα, τη φυσική, τη χημεία, την ανάπτυξη νέων υλικών, τα κλιματικά μοντέλα και την ανάπτυξη εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης για τον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα.

ΔΑΙΔΑΛΟΣ και PHAROS: Ποια η διαφορά

Ο ΔΑΙΔΑΛΟΣ αποτελεί τον υπολογιστικό πυρήνα του ελληνικού εργοστασίου Τεχνητής Νοημοσύνης (AI Factory) PHAROS. Οι δύο υποδομές έχουν διακριτούς αλλά συμπληρωματικούς ρόλους: ο υπερυπολογιστής παρέχει την απαιτούμενη υπολογιστική ισχύ, ενώ το PHAROS οργανώνει την πρόσβαση σε αυτήν και τη συνδυάζει με δεδομένα, εργαλεία, τεχνογνωσία, τεχνική υποστήριξη και συνεργασίες.

Στόχος είναι να μπορούν επιχειρήσεις, πανεπιστήμια και ερευνητικές ομάδες να αξιοποιούν τους διαθέσιμους πόρους για την ανάπτυξη και την αξιολόγηση εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης. Το PHAROS φέρνει την Ελλάδα ανάμεσα στις 14 χώρες παγκοσμίως που διαθέτουν υποδομές αυτής της κλίμακας για την ανάπτυξη της επόμενης γενιάς εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης.

Η ανάπτυξη τέτοιων υποδομών εντάσσεται στην κατεύθυνση που έχει θέσει η κυβέρνηση Μητσοτάκη για την ενίσχυση των δυνατοτήτων της χώρας στην Τεχνητή Νοημοσύνη. Στόχος, όπως αναφέρεται, είναι η Ελλάδα να μην περιορίζεται στη χρήση τεχνολογιών που αναπτύσσονται στο εξωτερικό, αλλά να διαθέτει τις υποδομές και το ανθρώπινο δυναμικό για τη δημιουργία νέων εφαρμογών.

Από ηλεκτρικό σταθμό, κέντρο δεδομένων

Το νέο Κέντρο Δεδομένων στεγάζεται στο ιστορικό κτίριο του πρώην Ηλεκτρικού Σταθμού, στο Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου του ΕΜΠ. Στον χώρο όπου λειτουργούσε παλαιότερα μια βιομηχανική υποδομή έχει εγκατασταθεί πλέον ο ΔΑΙΔΑΛΟΣ, με σκοπό να υποστηρίξει τις σύγχρονες ανάγκες της έρευνας και της τεχνολογίας.

Σύμφωνα με την ηγεσία του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, με τον ΔΑΙΔΑΛΟ η Ελλάδα αποκτά εντός των συνόρων της υπολογιστικούς πόρους μεγάλης κλίμακας, τους οποίους μπορούν να αξιοποιήσουν ερευνητικοί και επιχειρηματικοί φορείς για έργα που μέχρι σήμερα συχνά απαιτούσαν πρόσβαση σε αντίστοιχες υποδομές του εξωτερικού.

tovima.gr