Καιρός | «Καμπανάκι» για καλοκαίρι «φωτιά»

Η παγκόσμια ατμοσφαιρική κυκλοφορία φαίνεται να περνά σε μια νέα φάση, καθώς το πολυετές φαινόμενο La Niña υποχωρεί και δίνει σταδιακά τη θέση του σε ένα ενισχυόμενο El Niño.

Τα πιο πρόσφατα δεδομένα από τον τροπικό Ειρηνικό καταγράφουν έντονη υποθαλάσσια θέρμανση, η οποία, αν συνεχιστεί, ενδέχεται να οδηγήσει ακόμη και στην εμφάνιση ενός «Super El Niño» στο δεύτερο μισό του 2026. Μια τέτοια εξέλιξη μπορεί να επηρεάσει συνολικά το παγκόσμιο σύστημα καιρού, με συνέπειες που αρχίζουν ήδη να διαφαίνονται και στην Ευρώπη.

Πώς επηρεάζεται η Ευρώπη

Το El Niño, ως θερμή φάση του φαινομένου El Niño–Southern Oscillation, επηρεάζει την ατμοσφαιρική κυκλοφορία σε παγκόσμιο επίπεδο, μεταβάλλοντας τη θέση των αεροχειμάρρων και των βαρομετρικών συστημάτων.

Τα πρώτα προγνωστικά μοντέλα για το καλοκαίρι του 2026 δείχνουν μια χαρακτηριστική διάταξη, με χαμηλές πιέσεις να κυριαρχούν στον ανατολικό Ατλαντικό και τη βορειοδυτική Ευρώπη. Αυτό ευνοεί τη μεταφορά πιο υγρών και σχετικά δροσερών αερίων μαζών προς τη δυτική Ευρώπη, με χώρες όπως η Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ισπανία να ενδέχεται να κινηθούν με θερμοκρασίες κοντά ή και κάτω από τα φυσιολογικά επίπεδα, συνοδευόμενες από αυξημένες βροχοπτώσεις.

Αντίθετα, η ίδια κυκλοφορία μετατοπίζει τις θερμές αέριες μάζες προς την κεντρική και ανατολική Ευρώπη, όπου αναμένεται εντονότερη ζέστη και αυξημένη πιθανότητα για παρατεταμένα θερμά επεισόδια.

Ένα καλοκαίρι με αυξημένη αστάθεια

Ιστορικά δεδομένα από μεταβάσεις μεταξύ La Niña και El Niño δείχνουν ότι τέτοιες περίοδοι συνοδεύονται συχνά από πιο ασταθή καιρικά μοτίβα στην Ευρώπη. Η παρουσία χαμηλών πιέσεων στα δυτικά λειτουργεί ως «δίοδος» για υγρές αέριες μάζες από τον Ατλαντικό, αυξάνοντας τις πιθανότητες για καταιγίδες και έντονα φαινόμενα, κυρίως στη δυτική και βορειοδυτική Ευρώπη.

Παράλληλα, η έντονη θερμοκρασιακή αντίθεση μεταξύ δυτικής και ανατολικής Ευρώπης μπορεί να ενισχύσει τη δυναμική των καιρικών φαινομένων, δημιουργώντας συνθήκες για ισχυρές καταιγίδες σε ενδιάμεσες περιοχές.

Τι σημαίνει για την Ελλάδα

Στην ανατολική Μεσόγειο και ειδικότερα στην Ελλάδα, τα πρώτα στοιχεία δείχνουν ένα θερμότερο από το κανονικό καλοκαίρι. Η μετατόπιση των θερμών αερίων μαζών προς τα ανατολικά ευνοεί υψηλές θερμοκρασίες, ιδιαίτερα σε περιόδους εξασθένησης των βορείων ανέμων.

Η χώρα φαίνεται ότι θα βρεθεί στη «θερμή ζώνη» της κυκλοφορίας, γεγονός που αυξάνει την πιθανότητα εμφάνισης καυσώνων, κυρίως στα μέσα και προς το τέλος του καλοκαιριού. Ταυτόχρονα, δεν αποκλείονται τοπικά φαινόμενα αστάθειας, κυρίως στα ηπειρωτικά, λόγω της περιοδικής εισροής πιο υγρών αερίων μαζών.

Όσον αφορά τις βροχοπτώσεις, αναμένεται ελαφρώς αυξημένη υγρασία στη Μεσόγειο, χωρίς όμως συνεχόμενες βροχές, αλλά με πιο έντονα και σύντομα επεισόδια.

Το ενδεχόμενο «Super El Niño»

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι τα θερμά αποθέματα κάτω από την επιφάνεια του Ειρηνικού παραμένουν ιδιαίτερα ισχυρά. Αυτό αυξάνει την πιθανότητα περαιτέρω ενίσχυσης του φαινομένου προς το φθινόπωρο και τον χειμώνα 2026-2027, φτάνοντας σε επίπεδα «Super El Niño».

Σε ένα τέτοιο σενάριο, οι επιπτώσεις θα μπορούσαν να είναι πιο έντονες, με μεγαλύτερες αποκλίσεις από τα κανονικά επίπεδα θερμοκρασιών και βροχοπτώσεων στην Ευρώπη.

Προς το παρόν, οι ειδικοί εκτιμούν ότι το καλοκαίρι του 2026 θα αποτελέσει την πρώτη φάση αυτής της μετάβασης, με την Ελλάδα και την ανατολική Ευρώπη να βρίσκονται στο επίκεντρο της ζέστης, σε μια περίοδο που ενδέχεται να αποδειχθεί πιο απαιτητική από τις συνηθισμένες.

workenter.gr
Μαρία Τριγώνη