Ροκάκης – Βουλή | προτάσεις του Χανιώτικου Εμπορίου για αναπτυξιακό μέλλον

Σήμερα, στο Ελληνικό Κοινοβούλιο συνεδρίασε η Υποεπιτροπή Νησιωτικών Περιοχών   με θέμα ημερήσιας διάταξης: «Η συμβολή του Εμπορίου στην Ανάπτυξη των Νησιών». Ο Πρόεδρος του Επιμελητηρίου Χανίων και Αντιπρόεδρος της Κεντρικής Ένωσης Επιμελητηρίων Ελλάδος (Κ.Ε.Ε.Ε.), κ. Αντώνης Ροκάκης, είχε την τιμή να ενημερώσει τους Έλληνες βουλευτές για τις στρατηγικές προκλήσεις και τις προτεραιότητες του εμπορικού κόσμου σε μια ιδιαίτερα απαιτητική περίοδο οικονομικής αστάθειας. Τη συγκεκριμένη υποεπιτροπή απαρτίζουν 15 βουλευτές από το σύνολο των κομμάτων με πρόεδρο τον κ. Μάνο Κόνσολα, βουλευτή Δωδεκανήσου, ενώ συμμετέχει και ο κ. Αλέξανδρος Μαρκογιαννάκης από τα Χανιά.

Ακολουθεί αναλυτικά η εισήγηση του Προέδρου του Επιμελητηρίου Χανίων:

«Με ιδιαίτερη τιμή ανταποκρίνομαι σήμερα στην πρόσκλησή σας, μεταφέροντας στο Ελληνικό Κοινοβούλιο τη «φωνή» της Κεντρικής Ένωσης Επιμελητηρίων Ελλάδος, και ιδιαίτερα του επιχειρηματικού κόσμου της Κρήτης και των Χανίων.

Το Εμπόριο αποτελεί  «νευραλγικό πυλώνα» της οικονομικής ανάπτυξης και κοινωνικής συνοχής των Ελληνικών νησιών. Ο κλάδος λειτουργεί ως «συνδετικός κρίκος» μεταξύ παραγωγής, μεταποίησης, εξαγωγών και τουρισμού. Στα Χανιά, σύμφωνα με τα στοιχεία του  μητρώου από το Εμπορικό τμήμα του Επιμελητηρίου μας, σήμερα  λειτουργούν 4.252 εμπορικές επιχειρήσεις από τις 3.697 το 2020, καταγράφοντας αύξηση του 15%,  αν και υπολειπόμενη κατά -50% από το μέσο ρυθμό δημιουργίας νέων επιχειρήσεων του συνόλου των κλάδων της τοπικής μας Αγοράς. Πιο συγκεκριμένα, συνολικά το 2020 οι εγγεγραμμένες επιχειρήσεις και στα 4 τμήματα του Επιμελητηρίου των Χανίων ήταν 17.356 για να ανέλθουν σήμερα στις 22.472 με αύξηση +29,5%.

Έτσι λοιπόν, και η πρόσφατη μελέτη της MRB «σκιαγραφεί» τον πολίτη της Κρήτης με έντονο επιχειρηματικό ένστικτο και ισχυρές ρίζες εξωστρέφειας, καθώς το 61% των συμπατριωτών μου δηλώνει ότι θα ήθελε να διαθέτει δική του επιχείρηση, έναντι 41,7% πανελλαδικά. Αξίζει να σημειωθεί ότι το 51,4% των πολιτών στην Κρήτη αισθάνεται ότι ανταποκρίνεται άνετα στις υποχρεώσεις του με τη Φτώχεια να βρίσκεται στο 11,1% έναντι 18,9% του εθνικού μέσου όρου (ΕΛΣΤΑΤ).

Σύμφωνα με την τράπεζα της Ελλάδος, ο μέσος ρυθμός αύξησης του Α.Ε.Π. της Κρήτης την περίοδο 2022–2024 εκτιμάται στο 5,6%, έναντι περίπου 3,2% της χώρας συνολικά. Στην Οικονομία της Κρήτης πλέον η  Ακαθάριστη Προστιθέμενη Αξία (Α.Π.Α.) υπερβαίνει τα 10 δις ευρώ ετησίως. Στο νησί περισσότερο από το 50% του περιφερειακού μας πλούτου (Α.Ε.Π.) παράγεται από τον κλάδο του Τουρισμού, ποσοστό που αντιστοιχεί στο 25% του εθνικού Α.Ε.Π. που προέρχεται από τον Τουρισμό. Όταν προστίθεται και το Εμπόριο με τις Υπηρεσίες – συνολικά ο Τριτογενής τομέας της Κρήτης αγγίζει το 80%!

Το πρώτο πεντάμηνο του 2026 και παρά την πιεστική κρίση στη Μέση Ανατολή, είναι αισιόδοξη η τουριστική εικόνα στα Χανιά, καθώς διακινήθηκαν μέσω του αεροδρομίου «Δασκαλογιάννης» 959.526 επιβάτες, έναντι 835.286 το αντίστοιχο πεντάμηνο του 2025, καταγράφοντας αύξηση 14,9%. Βεβαίως, επιφυλάξεις προκαλούν η διαρκώς αυξανόμενη προσφορά κλινών και η περιστολή διανυκτερεύσεων και δαπάνης από τους επισκέπτες.

Τον υπερδιογκωμένο Τριτογενή τομέα της Οικονομίας της Κρήτης ακολουθεί ο ισχυρός Πρωτογενής με μέγεθος συνεισφοράς σε αυτήν κατά 10% και πρωταγωνιστικό ρόλο σε εθνικό επίπεδο με το 30% της Ελαιοκομίας και το 50% της θερμοκηπιακής παραγωγής. Η συμμετοχή του Αγροδιατροφικού συμπλέγματος (πρωτογενής παραγωγή και μεταποίηση τροφίμων) συνεισφέρει  συνδυαστικά το 15% της περιφερειακής Οικονομίας του νησιού.

Συνολικά πάντως στην Κρήτη, ο κλάδος των Τροφίμων και Ποτών συνεχίζει την αρχαία Μινωική του παράδοση, κρατώντας μέχρι σήμερα τα «σκήπτρα» με το 60,7% του συνόλου των εξαγωγών του νησιού, με το ελαιόλαδο και τα κηπευτικά να βρίσκονται στην κορυφή της ζήτησης. Τα Χανιά, το 2025, κατέγραψαν μείωση σε αξία εξαγωγών κατά -15,5% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Αντίθετα, σε ποσότητα οι εξαγωγές της περιφερειακής μας ενότητας έκλεισαν με αύξηση κατά +6,7%. Αυτή η τάση οφείλεται σχεδόν αποκλειστικά στις διεθνείς στρεβλές πιέσεις που δέχεται μέχρι σήμερα το Ελαιόλαδο, το  κυριότερο εξαγώγιμο προϊόν, μας, ενώ αδικαιολόγητη είναι η αδράνεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Οι πιο πρόσφατες εκτιμήσεις διαπιστώνουν ότι η Κρήτη αντιμετωπίζει έλλειμμα περίπου 5.000–6.000 εργαζομένων, ειδικά στον Τουρισμό και στην Εστίαση, ενώ αρκετές επιχειρήσεις αναφέρουν ότι λειτουργούν με 10%-20% λιγότερο προσωπικό από αυτό που χρειάζονται, γεγονός που επηρεάζει την ποιότητα υπηρεσιών και αυξάνει το κόστος λειτουργίας και στο Εμπόριο. Περίπου 7 στους 10 απασχολούμενους συγκεντρώνονται στον τριτογενή τομέα.  Κρίσιμη ευκαιρία η αποδοτικότερη  αξιοποίηση των σημαντικών πανεπιστημιακών και ερευνητικών δομών του νησιού, καθώς οι δραστηριότητες έντασης γνώσης παραμένουν περιορισμένες.

Η τελευταία ανάλυση του Ινστιτούτου της ΕΣΕΕ επιβεβαιώνει τις συνεχείς προκλήσεις που καλείται να αντιμετωπίσει το Ελληνικό εμπόριο και μάλιστα άμεσα. Για ένα ακόμη τρίμηνο, και χωρίς να έχουν αποτυπωθεί πλήρως οι επιπτώσεις της κρίσης στη Μέση Ανατολή στο εισόδημα των νοικοκυριών και στις τιμές των προϊόντων, η πτώση του κύκλου εργασιών κατά 0,8% σε πραγματικούς όρους στο σύνολο των εμπορικών επιχειρήσεων (εκτός τροφίμων, οχημάτων και καυσίμων) προμηνύει δύσκολη συνέχεια.

Η νέα τριμηνιαία κάμψη του εμπορικού τζίρου σε αποπληθωρισμένες τιμές έχει συγκεκριμένα χαρακτηριστικά: Αποτυπώνεται σχεδόν αποκλειστικά στις πολύ μικρές επιχειρήσεις (-3,1%), οι οποίες αποτελούν και τη συντριπτική πλειονότητα των επιχειρήσεων στη χώρα μας. Πολύ μικρότερες απώλειες εμφανίζουν οι  μικρές επιχειρήσεις (-0,2%) ενώ οι μεσαίες και οι μεγάλες εμπορικές επιχειρήσεις κατέγραψαν αξιοσημείωτες ανόδους στον τζίρο, ακόμη και μετά την αφαίρεση του πληθωρισμού (5,2% και  1,4% αντίστοιχα).

Τα ευρήματα αυτά επιβεβαιώνουν την ευαλωτότητα των πολύ μικρών και μικρών εμπορικών επιχειρήσεων, που δείχνουν εμφανή σημάδια κόπωσης και ελλείμματος ρευστότητας υπό το βάρος του διογκωμένου λειτουργικού κόστους και σε περιβάλλον συμπιεσμένης αγοραστικής δύναμης, υπέρμετρων φορολογικών επιβαρύνσεων και κοστοβόρου ψηφιακής γραφειοκρατίας.

Διαρκής πρόκληση για την Ελληνική Κοινωνία και το Επιχειρείν είναι η Ακρίβεια,  καθώς ο πληθωρισμός στην Ελλάδα εκτινάχθηκε τον Μάιο στο 5% – διευρύνοντας την   απόσταση από το 3,2% της Ευρωζώνης.

Οι «αντοχές» του εμπορικού κόσμου δοκιμάζονται σημαντικά. Η αντιστροφή αυτής της πορείας δεν είναι δυνατή χωρίς ολοκληρωμένο πλαίσιο δραστικών αναπτυξιακών παρεμβάσεων, χρηματοδοτικών ενισχύσεων και φορολογικών – ασφαλιστικών ελαφρύνσεων από την Πολιτεία, ξεκάθαρα στοχευμένων στις ανάγκες της πραγματικής Οικονομίας.

Για το Αναπτυξιακό Μέλλον των νησιών μας είναι αναγκαία η πλήρης εφαρμογή της αρχής της Νησιωτικότητας σε κάθε δημόσια πολιτική. Απαιτούνται επιπλέον:

• Αποκλιμάκωση του υψηλού μεταφορικό κόστος και ενίσχυση της συνδεσιμότητας, σε συνδυασμό με την αναμόρφωση & ενίσχυση του χρηματοδοτικού εργαλείου του «Μεταφορικού Ισοδύναμου».

• Λειτουργική ενίσχυση της διασύνδεσης εμπορίου, παραγωγής και τουρισμού σε κάθε νησί. Η στρατηγική αναβάθμιση των τοπικών αλυσίδων αξίας μπορεί να στηρίξει σημαντικά την προστιθέμενη αξία που παραμένει στην τοπική οικονομία και να προωθήσει το εμπόριο των κρητικών προϊόντων στις διεθνείς αγορές.

• Ψηφιακός μετασχηματισμός των μικρομεσαίων επιχειρήσεων με στοχευμένα προγράμματα για ενσωμάτωση του ηλεκτρονικού εμπορίου, της τεχνητής νοημοσύνης, των ψηφιακών δεξιοτήτων και της πρόσβασης σε διεθνείς αγορές.

• Επίσπευση εκσυγχρονισμού των ελλιπών οδικών, λιμενικών, ψηφιακών και ενεργειακών  υποδομών. Απαιτείται παροχή ευέλικτων κινήτρων για  τη μείωση του ενεργειακού κόστος των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.  Πολυδιάστατη αξιοποίηση του τεράστιου ενεργειακού πλούτου της Κρήτης και εξάλειψη των στρεβλώσεων της Ευρωπαϊκής Αγοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας.

Η Κρήτη βρίσκεται μπροστά σε μια περίοδο έντονου  μετασχηματισμού, με  εξελισσόμενα στρατηγικά έργα, όπως ο ΒΟΑΚ, το αεροδρόμιο Καστελίου και οι ενεργειακές διασυνδέσεις,, σε συνδυασμό με νέες επενδύσεις στις τηλεπικοινωνίες, στην ενέργεια και στον τουρισμό που αναβαθμίζουν πολυδιάστατα το αναπτυξιακό αποτύπωμα του νησιού στο Μέλλον.

Η Κρήτη διαθέτει ισχυρό γεωστρατηγικό, πλουτοπαραγωγικό  και επιχειρηματικό δυναμικό για να καταστεί κομβική  εμπορική «πύλη» της Μεσογείου, αντάξια της μακραίωνης ιστορίας της.  Προέχει να δημιουργηθεί άμεσα από την Πολιτεία αξιόπιστο θεσμικό πλαίσιο αντιστάθμισης του νησιωτικού κόστους στην πληττόμενη Ανταγωνιστικότητά της & να θωρακιστεί αποφασιστικά σε Ευρωπαϊκό επίπεδο η Γεωπολιτική της Ασφάλεια από τις εξελισσόμενες επιθέσεις εις βάρος της, ως του νοτιότερο συνόρου της Ευρωπαϊκής Οικογένειας».