ΔΕΘ | τα μέτρα των 2,2 δισ. ευρώ για το 2027 – οι «κερδισμένοι»

Πακέτο οικονομικών παρεμβάσεων με δημοσιονομικό κόστος 2,2 δισ. ευρώ για το 2027, το οποίο θα φτάσει τα 3,5 δισ. ευρώ έως το 2030, ανακοίνωσε ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης από το βήμα της 90ής Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης.

Οι εξαγγελίες αφορούν ελεύθερους επαγγελματίες, μικρομεσαίες επιχειρήσεις, αγρότες, συνταξιούχους, μισθωτούς, δημοσίους υπαλλήλους, οικογένειες με παιδιά, άτομα με αναπηρία, ενοικιαστές και κατοίκους της περιφέρειας.

Ακολουθούν αναλυτικά τα μέτρα, οι δικαιούχοι και ο χρόνος εφαρμογής που αναφέρθηκε στην πρωθυπουργική ομιλία. Όπου δεν ανακοινώθηκε συγκεκριμένη ημερομηνία ή φορολογικό έτος, αυτό επισημαίνεται ρητά.

Ελεύθεροι επαγγελματίες

• Μείωση του τεκμαρτού εισοδήματος: Καταργούνται οι δύο σημαντικότερες προσαυξήσεις που χρησιμοποιούνται στον υπολογισμό του: εκείνη που συνδέεται με τον κύκλο εργασιών και εκείνη που αφορά τη μισθοδοσία του προσωπικού.
• Μείωση των τεκμηρίων στην περιφέρεια: Τα τεκμήρια περιορίζονται κατά 50% για επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται σε οικισμούς κάτω των 2.000 μόνιμων κατοίκων. Στη Δυτική Μακεδονία το πληθυσμιακό όριο αυξάνεται στους 2.200 κατοίκους.
• Δικαιούχοι: Σύμφωνα με τον Πρωθυπουργό, από τις αλλαγές στα τεκμήρια θα ωφεληθούν συνολικά περισσότεροι από 155.000 επαγγελματίες.
• Χρόνος εφαρμογής: Στην ομιλία δεν προσδιορίστηκε ρητά το φορολογικό έτος από το οποίο θα ισχύσουν οι συγκεκριμένες αλλαγές στον υπολογισμό του τεκμαρτού εισοδήματος.
• Μικρότερος φόρος εισοδήματος: Στις φορολογικές δηλώσεις που θα υποβληθούν από τα μέσα Μαρτίου έως τα μέσα Ιουλίου 2027, οι ελεύθεροι επαγγελματίες θα δουν τις μειώσεις φόρων που έχουν ήδη ψηφιστεί. Σύμφωνα με τον Πρωθυπουργό, το όφελος θα αποτυπωθεί κυρίως στα εκκαθαριστικά του Απριλίου και του Μαΐου.
• Μείωση της προκαταβολής φόρου: Από το φορολογικό έτος 2027, η προκαταβολή φόρου για τα φυσικά πρόσωπα μειώνεται από το 55% στο 50%.

Αγρότες και κτηνοτρόφοι

• Μηδενισμός του φόρου για επαγγελματίες αγρότες: Οι κατά κύριο επάγγελμα αγρότες με εισόδημα έως 20.000 ευρώ δεν θα καταβάλλουν φόρο εισοδήματος.
• Μείωση φόρου και για εισοδήματα άνω των 20.000 ευρώ: Σύμφωνα με το παράδειγμα που παρουσίασε ο Πρωθυπουργός, αγρότης με εισόδημα 30.000 ευρώ θα καταβάλλει φόρο 2.183 ευρώ αντί 5.083 ευρώ, έχοντας ετήσιο όφελος 2.900 ευρώ.
• Δικαιούχοι: Η φορολογική παρέμβαση αφορά, σε πρώτη φάση, σχεδόν 50.000 παραγωγούς.
• Χρόνος εφαρμογής: Ο Πρωθυπουργός χρησιμοποίησε τη διατύπωση «μηδενίζοντας αμέσως τον φόρο», χωρίς όμως να κατονομάσει ρητά στην ομιλία το πρώτο φορολογικό έτος εφαρμογής του νέου καθεστώτος.
• Ήδη ψηφισμένες φορολογικές μειώσεις: Οι αγρότες, όπως και οι ελεύθεροι επαγγελματίες, θα δουν στις δηλώσεις του 2027 τις φορολογικές ελαφρύνσεις που έχουν ήδη ψηφιστεί. Η περίοδος υποβολής των δηλώσεων τοποθετείται από τα μέσα Μαρτίου έως τα μέσα Ιουλίου 2027.
• Επιστροφή Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στο πετρέλαιο: Από την 1η Νοεμβρίου 2026, η επιστροφή του ΕΦΚ στα καύσιμα των αγροτών θα πραγματοποιείται μέσω συστήματος στην αντλία.
• Σχέδιο ανάταξης της κτηνοτροφίας: Ανακοινώθηκε η κατάρτιση ολοκληρωμένου πλαισίου για τη μόνιμη θωράκιση των κτηνοτρόφων απέναντι στις ζωονόσους και την ανασύσταση των κοπαδιών που χάθηκαν.
• Πρόσθετοι ευρωπαϊκοί πόροι: Η κυβέρνηση θα διεκδικήσει πρόσθετη χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Δεν ανακοινώθηκαν συγκεκριμένα ποσά ή ημερομηνίες.
• Μέτρα που ήδη ισχύουν: Ο Πρωθυπουργός υπενθύμισε το φθηνότερο αγροτικό ρεύμα, τον μειωμένο ΦΠΑ σε λιπάσματα και ζωοτροφές και το νέο σύστημα καταβολής των ευρωπαϊκών ενισχύσεων μέσω της ΑΑΔΕ.

Συνταξιούχοι, άτομα με αναπηρία και ανασφάλιστοι υπερήλικες

• Μόνιμη ετήσια ενίσχυση 400 ευρώ: Η ετήσια ενίσχυση του Νοεμβρίου αυξάνεται από τα 300 στα 400 ευρώ καθαρά.
• Διεύρυνση των δικαιούχων: Η ενίσχυση επεκτείνεται σε όλους τους συνταξιούχους άνω των 65 ετών. Στους δικαιούχους περιλαμβάνονται επίσης άτομα με αναπηρία και ανασφάλιστοι υπερήλικες.
• Αριθμός δικαιούχων: Ο Πρωθυπουργός έκανε λόγο για συνολικά 2,2 εκατομμύρια δικαιούχους.
• Πρώτη καταβολή: Στις 30 Νοεμβρίου 2026.
• Μόνιμος χαρακτήρας: Η ενίσχυση θα καταβάλλεται κάθε Νοέμβριο. Η επόμενη πληρωμή τοποθετείται στις 30 Νοεμβρίου 2027.
• Αυξήσεις συντάξεων: Στα τέλη Δεκεμβρίου 2026 θα καταβληθούν οι αυξημένες συντάξεις Ιανουαρίου 2027. Το ύψος της αύξησης θα προκύψει από τον προβλεπόμενο συνδυασμό πληθωρισμού και ανάπτυξης.
• Προσωπική διαφορά: Σύμφωνα με την εξαγγελία, οι αυξήσεις δεν θα συμψηφίζονται πλέον με την προσωπική διαφορά.
• Ετήσια επανάληψη: Στα τέλη Δεκεμβρίου 2027 θα καταβληθούν οι νέες ετήσιες αυξήσεις των συντάξεων.

Άτομα με αναπηρία

• Μόνιμη τιμαριθμοποίηση των αναπηρικών επιδομάτων: Τα επιδόματα θα αναπροσαρμόζονται με βάση την εξέλιξη του πληθωρισμού και του ΑΕΠ.
• Έναρξη: Από την 1η Ιανουαρίου 2027.
• Δικαιούχοι: Περίπου 220.000 πολίτες.
• Μέσο ετήσιο όφελος: Υπολογίζεται σε περίπου 220 ευρώ ανά δικαιούχο, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν.

Δημόσιοι υπάλληλοι

• Μόνιμο επίδομα Χριστουγέννων 500 ευρώ: Θεσπίζεται για περίπου 720.000 δημοσίους υπαλλήλους.
• Έναρξη: Από το 2027.
• Πρώτη καταβολή: Στα τέλη Δεκεμβρίου 2027.
• Συντάξιμες αποδοχές: Το ποσό θα προσμετράται στις συντάξιμες αποδοχές των δημοσίων υπαλλήλων.
• Αύξηση μισθών: Από την 1η Απριλίου 2027, η αύξηση του κατώτατου μισθού θα επιφέρει οριζόντια αύξηση και στις αποδοχές του Δημοσίου.

Εργαζόμενοι στον ιδιωτικό τομέα

• Αύξηση του κατώτατου μισθού: Από την 1η Απριλίου 2027 θα τεθεί σε ισχύ νέα αύξηση. Ο Πρωθυπουργός δήλωσε ότι ο κατώτατος μισθός θα ξεπεράσει τον αρχικό κυβερνητικό στόχο των 950 ευρώ.
• Νέος στόχος: Ο κατώτατος μισθός επιδιώκεται να φτάσει τα 1.000 ευρώ τον Ιανουάριο του 2028.
• Τριετίες και επιδόματα: Η αύξηση του κατώτατου μισθού θα συμπαρασύρει τις αμοιβές που προκύπτουν από τις τριετίες, καθώς και τα επιδόματα που συνδέονται με το ύψος του.
• Μείωση ασφαλιστικών εισφορών: Από την 1η Απριλίου 2027 οι ασφαλιστικές εισφορές των εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα θα μειωθούν κατά επιπλέον μισή ποσοστιαία μονάδα.
• Ωφελούμενοι: Ο Πρωθυπουργός ενέταξε στο συγκεκριμένο πλέγμα παρεμβάσεων περίπου 2,5 εκατομμύρια εργαζομένους.

Τρίτεκνες οικογένειες

• Μηδενισμός φόρου: Από την 1η Ιανουαρίου 2027 μηδενίζεται ο φόρος για τρίτεκνους με εισόδημα έως 20.000 ευρώ.
• Δικαιούχοι: Περίπου 87.000 τρίτεκνοι.
• Παράδειγμα: Μισθωτός με τρία παιδιά και ετήσιο εισόδημα 20.000 ευρώ, ο οποίος θα πλήρωνε φόρο 620 ευρώ, δεν θα καταβάλλει φόρο. Ελεύθερος επαγγελματίας με τρία παιδιά και εισόδημα 15.000 ευρώ θα έχει, σύμφωνα με το παράδειγμα της ομιλίας, συνολική εξοικονόμηση έως 1.350 ευρώ.
• Τεχνικές προϋποθέσεις: Το είδος του εισοδήματος που καλύπτεται και οι ειδικότεροι όροι της απαλλαγής δεν εξειδικεύτηκαν στην ομιλία.

Πολύτεκνες οικογένειες

• Αύξηση της ενίσχυσης για νέες γεννήσεις: Το ειδικό επίδομα αυξάνεται κατά 1.000 ευρώ για κάθε επιπλέον παιδί που γεννιέται σε πολύτεκνη οικογένεια.
• Τέταρτο παιδί: Η ενίσχυση αυξάνεται από τα 3.500 στα 4.500 ευρώ.
• Πέμπτο παιδί: Η ενίσχυση διαμορφώνεται στα 5.500 ευρώ, με αντίστοιχη προσαύξηση για κάθε επόμενο παιδί.
• Αναδρομική εφαρμογή: Η αύξηση θα καλύψει και τις γεννήσεις που πραγματοποιήθηκαν από τον Ιανουάριο του 2026.
• Διευκρίνιση: Το μέτρο συνδέεται με τη γέννηση νέου παιδιού και δεν ανακοινώθηκε ως οριζόντια ετήσια αύξηση για όλες τις πολύτεκνες οικογένειες.

«Κουμπαράς για τη Νέα Γενιά»

• Νέος αποταμιευτικός λογαριασμός: Οι γονείς θα μπορούν να τον ανοίγουν μέσα στα δύο πρώτα χρόνια από τη γέννηση κάθε παιδιού.
• Συμμετοχή της πολιτείας: Το κράτος θα καταθέτει ποσό ίσο με εκείνο που αποταμιεύει ο γονέας, έως 1.200 ευρώ τον χρόνο. Εφόσον, για παράδειγμα, ο γονέας καταθέτει 100 ευρώ τον μήνα, το ίδιο ποσό θα καταθέτει και το κράτος.
• Δέσμευση κεφαλαίου: Ο λογαριασμός θα παραμένει κλειστός έως τη συμπλήρωση του 18ου έτους του παιδιού.
• Έναρξη: Τον Ιανουάριο του 2027.
• Τεχνικές λεπτομέρειες: Η διάρκεια της κρατικής συγχρηματοδότησης, οι όροι συμμετοχής και τα υπόλοιπα χαρακτηριστικά του λογαριασμού δεν εξειδικεύτηκαν στην ομιλία.

Ρεύμα και ενεργειακές δαπάνες

• Μείωση των χρεώσεων ΥΚΩ: Από την 1η Ιανουαρίου 2027 οι χρεώσεις Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας θα μειωθούν κατά 50% σε όλους τους οικιακούς λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος.
• Ωφελούμενοι: Περισσότερες από 6 εκατομμύρια οικιακές παροχές.
• Μείωση της τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος: Η κυβέρνηση θέτει ως στόχο την υποχώρηση της τιμής κατά 30% μέσα στην επόμενη τριετία. Πρόκειται για κυβερνητικό στόχο και όχι για άμεση οριζόντια μείωση κατά 30%.
• Πρόγραμμα ενεργειακού εξοπλισμού: Ανακοινώθηκε σχέδιο επιδότησης για την αγορά αντλιών θερμότητας και ηλιακών θερμοσιφώνων από 100.000 δικαιούχους.
• Έναρξη προγράμματος: Δεν ανακοινώθηκαν στην ομιλία η ημερομηνία ενεργοποίησης, τα ποσά της επιδότησης ή τα κριτήρια ένταξης.

Ενοικιαστές και εργαζόμενοι στην περιφέρεια

• Έκτακτη καταβολή διπλού ενοικίου: Στις 25 Σεπτεμβρίου 2026 θα καταβληθεί διπλή επιστροφή ενοικίου σε εκπαιδευτικούς, γιατρούς και νοσηλευτές που υπηρετούν στην περιφέρεια. Η πληρωμή θα γίνει αναδρομικά για το φορολογικό έτος 2024.
• Επιστροφή ενοικίου για το 2025: Στις 30 Νοεμβρίου 2026 οι ενοικιαστές θα εισπράξουν επιστροφή ενός ενοικίου για το έτος 2025.
• Διπλή επιστροφή: Γιατροί, νοσηλευτές και εκπαιδευτικοί που υπηρετούν στην περιφέρεια θα λάβουν δύο ενοίκια.
• Επόμενη καταβολή: Το μέτρο θα επαναληφθεί στις 30 Νοεμβρίου 2027, με επιστροφή ενός ενοικίου στους δικαιούχους και διπλού στις τρεις ειδικές κατηγορίες εργαζομένων.

Πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙΙ»

• Νέο στεγαστικό πρόγραμμα: Ανακοινώθηκε το «Σπίτι μου ΙΙΙ», συνολικού ύψους 2 δισ. ευρώ, για την απόκτηση πρώτης κατοικίας με επιδοτούμενο στεγαστικό δάνειο.
• Συνολικός στόχος: Η κυβέρνηση επιδιώκει να φτάσουν συνολικά τις 40.000 οι περιπτώσεις απόκτησης κατοικίας μέσω των σχετικών προγραμμάτων. Ο αριθμός αυτός δεν αφορά αποκλειστικά τους νέους δικαιούχους του «Σπίτι μου ΙΙΙ», καθώς, σύμφωνα με την ομιλία, περίπου 25.000 πολίτες έχουν ήδη αποκτήσει κατοικία μέσω των προηγούμενων προγραμμάτων.
• Ηλικιακή διεύρυνση: Ο Πρωθυπουργός προανήγγειλε αύξηση των ηλικιακών ορίων, αναφέροντας ενδεικτικά ότι θα μπορούσαν να ενταχθούν και πολίτες ηλικίας 50 ετών. Δεν ανακοινώθηκε οριστικό ηλικιακό όριο.
• Έναρξη υλοποίησης: Στις αρχές Ιανουαρίου 2027.
• Όροι συμμετοχής: Τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια, τα επιτόκια και οι υπόλοιπες προϋποθέσεις δεν παρουσιάστηκαν στην ομιλία.

Φόρος μεταβίβασης ακινήτων για αγοραστές εκτός ΕΕ

• Αύξηση του συντελεστή: Ο φόρος μεταβίβασης ακινήτων αυξάνεται από το 3% στο 15% όταν ο αγοραστής προέρχεται από τρίτη χώρα, εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.
• Στόχος: Η παρέμβαση αποσκοπεί, σύμφωνα με τον Πρωθυπουργό, στον περιορισμό των πιέσεων που ασκεί η ζήτηση από το εξωτερικό στις τιμές των ακινήτων.
• Έναρξη: Στην ομιλία δεν ανακοινώθηκαν ημερομηνία εφαρμογής, εξαιρέσεις ή ειδικότερες προϋποθέσεις.

ΕΝΦΙΑ στην περιφέρεια

• Επέκταση της κατάργησης του ΕΝΦΙΑ: Από το 2027 η απαλλαγή επεκτείνεται σε επιπλέον 131 οικισμούς, με αποτέλεσμα να καλύπτονται συνολικά 12.855 οικισμοί.
• Πληθυσμιακά όρια: Η κατάργηση αφορά οικισμούς έως 2.000 κατοίκους και, ειδικά στη Δυτική Μακεδονία, οικισμούς έως 2.200 κατοίκους.
• Ωφελούμενοι: Περίπου 650.000 ιδιοκτήτες ακινήτων.
• Χρόνος εφαρμογής: Η απαλλαγή θα αποτυπωθεί στις νέες βεβαιώσεις ΕΝΦΙΑ στα μέσα Μαρτίου 2027.

Μικρομεσαίες επιχειρήσεις και επενδύσεις

• Πρόσθετη χρηματοδότηση: Πόροι 1,5 δισ. ευρώ μεταφέρονται από το Ταμείο Ανάκαμψης στην Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα, προκειμένου να κατευθυνθούν αποκλειστικά σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις που δυσκολεύονται να αποκτήσουν πρόσβαση σε τραπεζικό δανεισμό.
• Δανειοδοτικό σκέλος: Προβλέπεται σχέδιο δανειοδότησης ύψους 1,1 δισ. ευρώ.
• Εγγυοδοτικό σκέλος: Προβλέπονται εγγυήσεις ύψους 400 εκατ. ευρώ.
• Συνολική κινητοποίηση πόρων: Με τη συμμετοχή των τραπεζών, η συνολική χρηματοδότηση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων εκτιμάται ότι μπορεί να φτάσει τα 5 δισ. ευρώ.
• Χρόνος ενεργοποίησης: Δεν προσδιορίστηκε στην ομιλία.
• Ταχύτερες αποσβέσεις: Ο χρόνος φορολογικής απόσβεσης των επενδύσεων για ανανέωση επιχειρηματικού εξοπλισμού μειώνεται από τα δέκα στα έξι χρόνια. Δεν ανακοινώθηκε ημερομηνία εφαρμογής.

Τέλος επιτηδεύματος και προκαταβολή φόρου επιχειρήσεων

• Κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος στην περιφέρεια: Από το 2027 καταργείται για τα νομικά πρόσωπα που έχουν έδρα ή υποκαταστήματα εκτός Αττικής, με εξαίρεση την Περιφερειακή Ενότητα Νήσων.
• Μείωση στην Αττική: Από το 2028 το τέλος επιτηδεύματος μειώνεται κατά 50% για τα νομικά πρόσωπα στην Αττική.
• Πλήρης κατάργηση στην Αττική: Από το 2029.
• Μείωση προκαταβολής φόρου νομικών προσώπων: Από το 2028 η προκαταβολή φόρου θα μειώνεται κατά πέντε ποσοστιαίες μονάδες κάθε χρόνο, έως ότου υποχωρήσει σταδιακά από το 80% στο 50%.

Φορολόγηση υψηλών εταιρικών αμοιβών

• Αύξηση του συντελεστή: Αμοιβές που διανέμονται από τα κέρδη επιχειρήσεων σε μέλη διοικητικών συμβουλίων ή ανώτερα στελέχη θα φορολογούνται με 15% αντί 5%, όταν υπερβαίνουν τις 60.000 ευρώ.
• Χρόνος εφαρμογής: Δεν ανακοινώθηκε στην ομιλία.

Το ημερολόγιο εφαρμογής των μέτρων

• 25 Σεπτεμβρίου 2026: Διπλή επιστροφή ενοικίου σε εκπαιδευτικούς, γιατρούς και νοσηλευτές της περιφέρειας, αναδρομικά για το φορολογικό έτος 2024.
• 1η Νοεμβρίου 2026: Εφαρμογή της επιστροφής του ΕΦΚ στο αγροτικό πετρέλαιο μέσω συστήματος στην αντλία.
• 30 Νοεμβρίου 2026: Καταβολή της μόνιμης ενίσχυσης των 400 ευρώ και επιστροφή ενός ή δύο ενοικίων για το 2025.
• Τέλη Δεκεμβρίου 2026: Καταβολή των αυξημένων συντάξεων Ιανουαρίου 2027.
• 1η Ιανουαρίου 2027: Μηδενισμός φόρου για τρίτεκνους με εισόδημα έως 20.000 ευρώ, τιμαριθμοποίηση αναπηρικών επιδομάτων και μείωση κατά 50% των χρεώσεων ΥΚΩ.
• Αρχές Ιανουαρίου 2027: Έναρξη του «Κουμπαρά για τη Νέα Γενιά» και υλοποίηση του «Σπίτι μου ΙΙΙ».
• Μέσα Μαρτίου 2027: Αποτύπωση της κατάργησης του ΕΝΦΙΑ στους επιλέξιμους οικισμούς.
• Μέσα Μαρτίου έως μέσα Ιουλίου 2027: Υποβολή φορολογικών δηλώσεων και εφαρμογή των ήδη ψηφισμένων φορολογικών μειώσεων, κυρίως για ελεύθερους επαγγελματίες και αγρότες.
• 1η Απριλίου 2027: Αύξηση κατώτατου μισθού, οριζόντια αύξηση αποδοχών στο Δημόσιο και μείωση ασφαλιστικών εισφορών κατά μισή μονάδα.
• 30 Νοεμβρίου 2027: Νέα επιστροφή ενοικίου και επανακαταβολή της ετήσιας ενίσχυσης των 400 ευρώ.
• Τέλη Δεκεμβρίου 2027: Καταβολή των νέων ετήσιων αυξήσεων στις συντάξεις και πρώτη πληρωμή του μόνιμου επιδόματος των 500 ευρώ στους δημοσίους υπαλλήλους.

Για όσα μέτρα δεν συνοδεύονται από ημερομηνία, συγκεκριμένο φορολογικό έτος ή αναλυτικά κριτήρια, αναμένεται η νομοθετική και τεχνική εξειδίκευση από τα αρμόδια υπουργεία.