Αυθαίρετα και ημιυπαίθριοι | αυστηρότερα τα νέα πρόστιμα – οι αλλαγές

Με προσαύξηση 40% στο πρόστιμο θα μπορούν έως τις 31 Μαρτίου 2028 οι ιδιοκτήτες αυθαιρέτων να ενταχθούν στη ρύθμιση και να τακτοποιήσουν τα ακίνητά τους μέσω της σχετικής πλατφόρμας του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας.

Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, δεν προβλέπεται νέα ειδική ρύθμιση για τον τρόπο υπολογισμού των προστίμων. Η τελευταία παράταση δίνει επιπλέον δύο χρόνια για την υπαγωγή αυθαιρέτων και ημιυπαίθριων χώρων κατηγοριών 1 έως 4, η οποία κανονικά θα έληγε στο τέλος του επόμενου μήνα.

Όσοι ιδιοκτήτες δεν αξιοποίησαν τις προηγούμενες προθεσμίες, μπορούν πλέον να υπαχθούν πληρώνοντας το πρόστιμο αυξημένο κατά 40%. Οι προσαυξήσεις είχαν ξεκινήσει από 10% και αυξάνονταν σταδιακά ανάλογα με το χρονικό σημείο ένταξης. Η επιβάρυνση του 40% ισχύει από την 1η Οκτωβρίου 2024 και θα παραμείνει έως τις 31 Μαρτίου 2028.

Ο υπολογισμός των προστίμων εξακολουθεί να βασίζεται σε παράγοντες όπως το εμβαδόν της αυθαίρετης κατασκευής, η τιμή ζώνης της περιοχής, η παλαιότητα και άλλα πολεοδομικά στοιχεία. Η εξόφληση μπορεί να γίνει σε έως και 100 μηνιαίες δόσεις, με ελάχιστο ποσό τα 50 ευρώ, ενώ παρέχεται έκπτωση 20% σε περίπτωση εφάπαξ καταβολής ή 10% αν καταβληθεί το 30% του συνολικού ποσού.

Το ενδιαφέρον των πολιτών για την τακτοποίηση αυθαίρετων κτισμάτων παραμένει υψηλό, καθώς από το 2011 έως σήμερα έχουν υποβληθεί 2.585.949 δηλώσεις.

Ειδικότερα, με βάση τον ισχύοντα νόμο 4495/2017, στην κατηγορία 1 έχουν υποβληθεί 375.479 δηλώσεις, στην κατηγορία 2 οι δηλώσεις ανέρχονται σε 301.910, στην κατηγορία 3 σε 306.170 και στην κατηγορία 4 σε 756.191. Στην κατηγορία 5, που αφορά τα μεγάλα αυθαίρετα και για την οποία η πλατφόρμα παραμένει κλειστή από το 2020, έχουν πραγματοποιηθεί 307.681 υπαγωγές.

Συνολικά, μέσω του νόμου 4495/2017 έχουν ενταχθεί 1.915.460 αυθαίρετες κατασκευές.

Να σημειωθεί ότι στην κατηγορία 1 εντάσσονται οι κατασκευές που ολοκληρώθηκαν έως τις 9/6/1975 και νομιμοποιούνται με παράβολο 250 ευρώ, στην κατηγορία 2 οι κατασκευές που ολοκληρώθηκαν από τις 10/6/1975 – 31/12/1983, στην κατηγορία 3 οι κατασκευές με μικρές αυθαιρεσίες π.χ. ημιυπαίθριοι, πέργκολες, στην κατηγορία 4 οι κατασκευές των οποίων οι παρεμβάσεις δεν ξεπερνούν το 40% της οικοδομικής άδειας και στην κατηγορία 5 οι υπερβάσεις άνω του 40%.

Αυθαίρετα 5

Για την τελευταία κατηγορία, την 5, που αποτελεί πραγματικότητα για το κτιριακό απόθεμα της χώρας, το υπουργείο παρότι λαμβάνει συνεχώς αιτήματα να ανοίξει και πάλι και το οποίο οδηγεί στο να υπάρχουν σκέψεις να συμβεί, επιδιώκει στην περίπτωση που τελικά το κάνει, να συμβεί αφενός υπό αυστηρές προϋποθέσεις και αφετέρου σε ένα πλαίσιο σύμφωνο με τις επιταγές του νόμου.

Αν το υπουργείο ανοίξει τελικά μέχρι τον Μάρτιο του 2028 την πλατφόρμα για τα αυθαίρετα κατηγορίας 5, η διαδικασία θα προβλέπει πως οι ιδιοκτήτες αρχικά θα υποβάλουν προσωρινή αίτηση στην οποία απαιτείται η σχετική δήλωση και η πληρωμή του ενιαίου ειδικού προστίμου με τις προσαυξήσεις. Επειτα, για να οριστικοποιηθεί η υπαγωγή, οι ιδιοκτήτες με δικά τους έξοδα θα υποβάλλουν ένα αίτημα μέσω μηχανικού για να οριστεί ελεγκτής δόμησης ο οποίος θα «τσεκάρει» την υπαγωγή που θα πρέπει να πληροί τις απαραίτητες προϋποθέσεις, δηλαδή (δεν βρίσκεται σε περιοχές Natura, δεν έχει χτιστεί μετά τις 28 Ιουλίου 2011 κτλ.) και όταν ολοκληρωθεί ο έλεγχος με την σύνταξη της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου, θα γίνεται η οριστική υπαγωγή και κατ΄ επέκταση θα μπορούν να πραγματοποιούνται οι μεταβιβάσεις των συγκεκριμένων ακινήτων.

ΠΟΣΑ ΚΑΙ ΓΙΑ ΤΙ

250 ευρώ για αυθαίρετη κατασκευή/χρήση μέχρι 100 τ.μ.,

500 ευρώ για κτίριο/χρήση άνω των 100 τ.μ. και μέχρι 500 τ.μ.,

1.000 ευρώ για κτίριο/χρήση άνω των 500 τ.μ. και μέχρι 2.000 τ.μ.,

4.000 ευρώ για κτίριο/χρήση άνω των 2.000 τ.μ. και μέχρι 5.000 τ.μ.

10.000 ευρώ για κτίριο/χρήση μεγαλύτερα των 5000 τ.μ.

ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ

Το ΥΠΕΝ ήδη επεξεργάζεται λύση για υπαγωγή των ακινήτων δημοσίου ενδιαφέροντος με αυθαιρεσίες που ανήκουν στους δήμους. Πρόκειται συγκεκριμένα για νηπιαγωγεία, σχολεία πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης αλλά και αθλητικές εγκαταστάσεις.

Για όλα αυτά τα ακίνητα καθίσταται ουσιαστικά αδύνατη η εκπόνηση ενεργειακών μελετών, η συμμετοχή σε χρηματοδοτικά προγράμματα ακόμη και η εκτέλεση βασικών παρεμβάσεων συντήρησης. Τα κτίρια αυτά στερούνται οικοδομικής άδειας, δεν εμπίπτουν στο προ του 1955 καθεστώς ή έχουν δεχθεί λειτουργικές παρεμβάσεις για κοινωνικούς λόγους. Επιπλέον, αποτελεί πάγιο αίτημα της ΚΕΔΕ η διόρθωση του ζητήματος δεδομένου ότι οι δήμοι αντιμετωπίζουν δυσκολίες για τη συντήρηση και αναβάθμιση των εν λόγω κτιρίων – κάτι που βάζει ψηλά στην ατζέντα του ΥΠΕΝ την επίλυση του θέματος.

aftodioikisi.gr
Οδυσσέας Δροπολίτης