ΠΑΣΟΚ για Μπάλο – Λαφονήσι – Φαλάσαρνα | ερωτήματα για τα σχέδια διαχείρισης και τους ελέγχους
Την προστασία του Μπάλου, του Λαφονησίου και της Φαλάσαρνας θέτει με ερώτησή του προς τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής Μανώλης Χριστοδουλάκης.
Ο Βουλευτής σημειώνει ότι μετά τη λήξη των προσωρινών κοινών υπουργικών αποφάσεων που καθόριζαν ειδικούς όρους διαχείρισης, η καθυστέρηση στην έκδοση των προεδρικών διαταγμάτων και των σχεδίων διαχείρισης αφήνει εκτεθειμένες τις τρεις περιοχές Natura 2000. Επικαλείται επίσης αποφάσεις του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με τους στόχους διατήρησης και την αξιολόγηση δραστηριοτήτων σε προστατευόμενες περιοχές.
Στην ερώτηση, που κατατέθηκε στις 22 Σεπτεμβρίου, μεταφέρονται καταγγελίες τοπικών φορέων και πολιτών για υπερεκμετάλλευση των ακτών, άναρχη τοποθέτηση ομπρελοκαθισμάτων και απουσία ελέγχου των επισκεπτών. Ως ευαίσθητα στοιχεία των οικοσυστημάτων αναφέρονται οι αμμοθίνες και το ενδημικό φυτό Androcymbium rechingeri στο Ελαφονήσι.
Ο Μανώλης Χριστοδουλάκης ζητά να ενημερωθεί για το στάδιο θεσμοθέτησης των σχεδίων διαχείρισης και των προεδρικών διαταγμάτων, καθώς και για τα μεταβατικά μέτρα προστασίας, την αντιμετώπιση των συνεπειών του υπερτουρισμού και την εντατικοποίηση των ελέγχων.
Ακολουθεί ολόκληρο το κείμενο της ερώτησης:
«Έντονη ανησυχία και αντιδράσεις προκαλούν στην τοπική κοινωνία των Χανίων, αλλά και σε περιβαλλοντικούς φορείς, τα δημοσιεύματα του τύπου που φέρνουν στο φως της δημοσιότητας τη σοβαρή θεσμική «γύμνια» και την επακόλουθη υποβάθμιση των τριών κορυφαίων προστατευόμενων ακτών της Κρήτης: του Μπάλου, του Ελαφονησίου και της Φαλάσαρνας.
Μετά τη λήξη των προσωρινών Κοινών Υπουργικών Αποφάσεων (ΚΥΑ) που καθόριζαν ειδικούς όρους διαχείρισης, οι εν λόγω περιοχές που είναι ενταγμένες στο δίκτυο Natura 2000 βρίσκονται ουσιαστικά «στον αέρα». Η καθυστέρηση στην έκδοση των Προεδρικών Διαταγμάτων και των Σχεδίων Διαχείρισης, τα οποία θα έπρεπε να βασίζονται στις ήδη ολοκληρωμένες Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες (ΕΠΜ), αφήνει τις ακτές αυτές απροστάτευτες απέναντι στην άναρχη εμπορική δραστηριότητα.
Το συγκεκριμένο θεσμικό έλλειμμα εκθέτει τη χώρα διεθνώς. Έρχεται σε πλήρη αντίθεση με την καταδίκη της Ελλάδας από το Δικαστήριο της ΕΕ (ΔΕΕ) το 2020 (Υπόθεση C-849/19) για τη μη θέσπιση στόχων διατήρησης (WWF Ελλάς). Επιπλέον, παραβιάζει ευθέως την πρόσφατη, αυστηρή απόφαση – σταθμό του Ευρωδικαστηρίου (Ιούλιος 2026), η οποία ξεκαθαρίζει ότι χωρίς συγκεκριμένους, θεσμοθετημένους στόχους διατήρησης, οποιαδήποτε οικονομική δραστηριότητα ή παραχώρηση εντός περιοχών Natura στερείται έγκυρης περιβαλλοντικής αξιολόγησης και είναι νομικά έκθετη.
Παράλληλα, τοπικοί φορείς και πολίτες καταγγέλλουν σοβαρά φαινόμενα υποβάθμισης στους Δήμους Κισάμου και Καντάνου – Σελίνου, καθώς παρατηρείται ανεξέλεγκτη υπερεκμετάλλευση με άναρχη τοποθέτηση ομπρελοκαθισμάτων πέρα από κάθε νόμιμο όριο, σε συνδυασμό με την παντελή απουσία ελέγχου των ροών επισκεπτών και τον έντονο υπερτουρισμό. Αυτή η κατάσταση προκαλεί έντονη περιβαλλοντική επιβάρυνση, δημιουργώντας άμεσο κίνδυνο καταστροφής για τα ευαίσθητα τοπικά οικοσυστήματα, όπως οι πολύτιμες αμμοθίνες και τα απειλούμενα προστατευόμενα είδη χλωρίδας, με χαρακτηριστικό παράδειγμα το ενδημικό φυτό Androcymbium rechingeri στο Ελαφονήσι.
Κατόπιν των ανωτέρω, ερωτάσθε κ. Υπουργέ:
1. Σε ποιο ακριβώς στάδιο βρίσκεται η θεσμοθέτηση των Σχεδίων Διαχείρισης και η έκδοση των αντίστοιχων Προεδρικών Διαταγμάτων για τις περιοχές Μπάλος, Ελαφονήσι και Φαλάσαρνα;
2. Ποια άμεσα, μεταβατικά μέτρα προστασίας προτίθεστε να λάβετε μέχρι την οριστική έκδοση των Προεδρικών Διαταγμάτων, ώστε να σταματήσει η αυθαιρεσία και η υποβάθμιση;
3. Σε ποια μέτρα θα λάβετε ώστε να αποφευχθούν οι αρνητικές συνέπειες του υπερτουρισμού;
4. Θα εντατικοποιήσετε τους ελέγχους για την τήρηση της νομιμότητας στις προστατευόμενες αυτές ζώνες;
5. Πώς συμβαδίζει η παράταση του καθεστώτος άναρχης εκμετάλλευσης και παραχωρήσεων στις εν λόγω ακτές με την πρόσφατη απόφαση του Δικαστηρίου της ΕΕ (Ιούλιος 2026), η οποία απαγορεύει εγκρίσεις σχεδίων και δραστηριοτήτων σε περιοχές Natura που στερούνται ξεκάθαρων και επιστημονικά τεκμηριωμένων στόχων διατήρησης;»
