Νέο κύμα ακρίβειας στα τρόφιμα | οι τέσσερις αιτίες
Ανησυχία για την παγκόσμια επάρκεια τροφίμων και τις συνεχείς ανατιμήσεις εκπέμπει ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO), μετά τη νέα αύξηση του Δείκτη Τροφίμων τον Απρίλιο.
Ο δείκτης ενισχύθηκε κατά 1,6%, καταγράφοντας τρίτο συνεχόμενο μήνα ανόδου και φτάνοντας στις 130,7 μονάδες, στο υψηλότερο επίπεδο από τον Φεβρουάριο του 2023.
Η Μέση Ανατολή πιέζει τις αγορές
Καθοριστικό ρόλο στις εξελίξεις παίζει η κρίση στη Μέση Ανατολή και οι επιπτώσεις από το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, μιας από τις σημαντικότερες παγκόσμιες θαλάσσιες οδούς για πετρέλαιο και πρώτες ύλες.
Η κατάσταση έχει προκαλέσει:
- αυξήσεις σε καύσιμα και φυσικό αέριο,
- προβλήματα στην τροφοδοσία λιπασμάτων,
- έντονη αβεβαιότητα στις αγορές τροφίμων.
Οι ειδικοί εκτιμούν πως η πίεση στα λιπάσματα ενδέχεται να αποδειχθεί ακόμη πιο σοβαρή από την ενεργειακή κρίση.
Γιατί τα λιπάσματα θεωρούνται κρίσιμο πρόβλημα
Σύμφωνα με αναλυτές του κλάδου, μεγάλο μέρος των πρώτων υλών για την παραγωγή λιπασμάτων περνά από τα Στενά του Ορμούζ.
Η περιορισμένη διαθεσιμότητα έχει ήδη οδηγήσει σε σημαντικές ανατιμήσεις, με τις τιμές των λιπασμάτων να έχουν αυξηθεί ακόμη και πάνω από 50% από την έναρξη της κρίσης.
Παράλληλα, αρκετοί αγρότες μειώνουν τις καλλιέργειες που απαιτούν μεγάλες ποσότητες λιπασμάτων, στρεφόμενοι σε λιγότερο απαιτητικές επιλογές.
Αυξήσεις σε βασικά προϊόντα
Οι πρώτες επιπτώσεις αποτυπώνονται ήδη σε βασικές κατηγορίες τροφίμων.
Τον Απρίλιο καταγράφηκαν αυξήσεις:
- 5,9% στα φυτικά έλαια,
- 1,2% στο κρέας,
- 1,1% στα γαλακτοκομικά προϊόντα.
Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι αν η γεωπολιτική κρίση παραταθεί, οι τιμές μπορεί να πλησιάσουν τα ακραία επίπεδα που είχαν σημειωθεί μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία το 2022.
Οι τέσσερις βασικές αιτίες της νέας κρίσης
Δυσεύρετα λιπάσματα
Η διατάραξη των θαλάσσιων μεταφορών και η αύξηση του ενεργειακού κόστους περιορίζουν την παραγωγή και διακίνηση λιπασμάτων διεθνώς.
Ακριβότερα καύσιμα
Η άνοδος σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο επιβαρύνει σημαντικά το κόστος παραγωγής και μεταφοράς τροφίμων.
Κλιματική κρίση
Ακραία καιρικά φαινόμενα και παρατεταμένες ξηρασίες επηρεάζουν ήδη την αγροτική παραγωγή σε πολλές περιοχές του πλανήτη.
Κερδοσκοπία στις αγορές τροφίμων
Η μετατροπή βασικών αγαθών σε χρηματιστηριακά προϊόντα ενισχύει τη μεταβλητότητα και οδηγεί συχνά σε υπερβολικές ανατιμήσεις.
Ποιοι πλήττονται περισσότερο
Όπως επισημαίνουν διεθνείς οργανισμοί, οι μεγαλύτερες συνέπειες καταγράφονται:
- στις φτωχότερες χώρες,
- στα πιο αδύναμα οικονομικά νοικοκυριά,
- σε κοινωνικές ομάδες που ήδη πιέζονται από τον πληθωρισμό και το υψηλό κόστος ζωής.
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι μια παρατεταμένη κρίση στην ενέργεια και στις μεταφορές μπορεί να προκαλέσει νέο κύμα επισιτιστικής ανασφάλειας διεθνώς.
workenter.gr
Γεωργία Ζιαγάκη
