Αγροτοκτηνοτρόφοι | ποια αιτήματα ικανοποιούνται και ποια απορρίπτονται

Με τις αγροτικές κινητοποιήσεις να παραμένουν στο προσκήνιο και την πίεση στον πρωτογενή τομέα να αποτυπώνεται πλέον ανοιχτά στο εισόδημα, στο κόστος παραγωγής και στη βιωσιμότητα χιλιάδων εκμεταλλεύσεων, κυβερνητικά στελέχη επιχειρούν να χαρτογραφήσουν το πεδίο των αιτημάτων και των δυνατοτήτων απάντησης.

Σύμφωνα με ανεπίσημη ενημέρωση του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, από τα 27 αιτήματα που έχουν τεθεί από αγρότες και κτηνοτρόφους, 16 εμφανίζονται ως ήδη ικανοποιημένα ή σε θετική πορεία υλοποίησης, 4 βρίσκονται υπό συζήτηση ή επεξεργασία, ενώ 7 κρίνονται μη εφαρμόσιμα, είτε επειδή συγκρούονται με το ευρωπαϊκό πλαίσιο είτε επειδή θεωρούνται δημοσιονομικά ανέφικτα.

Η αποτύπωση αυτή -η οποία δεν έχει χαρακτήρα επίσημης ανακοίνωσης- συνοδεύεται από τη δέσμευση για σύσταση διακομματικής επιτροπής, με στόχο τη διαμόρφωση Εθνικής Στρατηγικής για τον πρωτογενή τομέα.

Αναλυτικά:

Πληρωμές ενισχύσεων και εκκρεμότητες

Στον πυρήνα των αγροτικών αιτημάτων βρίσκεται η καταβολή των ενισχύσεων. Σύμφωνα με την ανεπίσημη ενημέρωση, για το 2025 έχουν ήδη πληρωθεί 3,2 δισ. ευρώ, ενώ επιπλέον 600 εκατ. ευρώ προγραμματίζονται έως το τέλος του έτους. Για το 2024, οι συνολικές πληρωμές ανήλθαν σε 3,1 δισ. ευρώ. Η θέση που διατυπώνεται είναι ότι οι πληρωμές συνεχίζονται «εν κινήσει», παράλληλα με τη μεταρρύθμιση του μηχανισμού κατανομής των επιδοτήσεων, με στόχο –όπως υπογραμμίζεται– να κατευθύνονται τα χρήματα «στους πραγματικούς και έντιμους γεωργούς και κτηνοτρόφους».

Υπεξαιρεθέντα ποσά ΟΠΕΚΕΠΕ

Σε σχέση με τα ποσά που φέρονται να υπεξαιρέθηκαν, η ανεπίσημη κυβερνητική γραμμή κάνει λόγο για δεδομένη δέσμευση επιστροφής τους στους πραγματικούς παραγωγούς, μόλις οι σχετικές υποθέσεις τελεσιδικήσουν δικαστικά, ώστε να οριστικοποιηθούν και τα ακριβή ποσά.

ΟΠΕΚΕΠΕ και ΑΑΔΕ: «μη διαπραγματεύσιμο»

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο αίτημα να μη μεταφερθεί ο ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ. Σύμφωνα με την ανεπίσημη ενημέρωση, το αίτημα αυτό δεν γίνεται αποδεκτό. Η μεταφορά του ΟΠΕΚΕΠΕ σε ανεξάρτητη αρχή παρουσιάζεται ως επιλογή που «διασφαλίζει την αξιοπιστία και τη διαφάνεια στο σύστημα των αγροτικών επιδοτήσεων» και χαρακτηρίζεται μη διαπραγματεύσιμη.

Μείωση κόστους παραγωγής

Η ανεπίσημη ενημέρωση αναφέρει ότι έχουν ήδη ληφθεί μέτρα μείωσης επιβαρύνσεων, όπως: μείωση ΦΠΑ σε αγροτικά μηχανήματα, λιπάσματα και ζωοτροφές, εφαρμογή των μειώσεων φόρου εισοδήματος που ισχύουν οριζόντια και για τους αγρότες. Παράλληλα, σημειώνεται ότι εξετάζονται μόνο «ρεαλιστικές προτάσεις» που δεν δημιουργούν δημοσιονομικούς κινδύνους.

Αγροτικό ρεύμα

Το αίτημα για τιμή 7 λεπτά/kWh δεν υιοθετείται αυτούσιο. Ωστόσο, σύμφωνα με την ενημέρωση, η ΔΕΗ επεξεργάζεται πρόταση για φθηνότερο αγροτικό ρεύμα, χωρίς συγκεκριμένο ακόμη αποτέλεσμα.

Επιστροφή ΕΦΚ στο πετρέλαιο

Για την επιστροφή του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στην αντλία, αναφέρεται ότι η ΑΑΔΕ και το υπουργείο Οικονομικών εξετάζουν εφαρμογή του μέτρου με ψηφιακά μέσα, ώστε η επιστροφή να γίνεται άμεσα κατά τον ανεφοδιασμό.

Αιτήματα που απορρίπτονται

Η ανεπίσημη αποτύπωση καταγράφει ρητά ότι ορισμένα αιτήματα δεν μπορούν να ικανοποιηθούν:

• Κατώτατες εγγυημένες τιμές: χαρακτηρίζονται ασύμβατες με την ελεύθερη αγορά· ο ρόλος αυτός, σύμφωνα με την κυβέρνηση, καλύπτεται από τις ευρωπαϊκές ενισχύσεις.
• Κατάργηση Χρηματιστηρίου Ενέργειας: απορρίπτεται, καθώς λειτουργεί σε όλες τις χώρες της ΕΕ.
• Άμεσος διπλασιασμός αγροτικών συντάξεων: κρίνεται δημοσιονομικά ανέφικτος, με εκτιμώμενο κόστος 3,6 δισ. ευρώ.
• Γενικευμένη αναπλήρωση χαμένου εισοδήματος λόγω χαμηλών τιμών: θεωρείται ότι παραβιάζει βασικές αρχές της Κοινή Αγροτική Πολιτική και οδηγεί σε διπλή εισοδηματική στήριξη.

ΕΛΓΑ και αποζημιώσεις

Στο πεδίο των αποζημιώσεων, η ανεπίσημη ενημέρωση αναφέρει ότι προωθείται αλλαγή στον κανονισμό του ΕΛΓΑ, ώστε:

• να καλύπτεται 100% της ασφαλιζόμενης ζημιάς,
• να αυξηθούν τα όρια αποζημίωσης,
• να δίνεται δυνατότητα προκαταβολών έως 80% ακόμη και όταν υπάρχουν οφειλές, υπό προϋποθέσεις.

Υπενθυμίζεται ότι από το 2019 έως σήμερα ο ΕΛΓΑ έχει καταβάλει 1,8 δισ. ευρώ, εκ των οποίων περίπου το μισό προέρχεται από εισφορές των παραγωγών.

ΚΑΠ, υποδομές και στρατηγική

Η σύνδεση των επιδοτήσεων με παραγωγή και ζωικό κεφάλαιο παρουσιάζεται ως βασικό ελληνικό αίτημα στη νέα ΚΑΠ, για το οποίο -σύμφωνα με την ανεπίσημη γραμμή- η χώρα έχει αναλάβει πρωτοβουλίες σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Παράλληλα, βρίσκονται σε εξέλιξη έργα αγροτικών υποδομών ύψους 600 εκατ. ευρώ, καθώς και το πρόγραμμα ΥΔΩΡ 2.0, που χρηματοδοτεί αρδευτικά και υδατικά έργα.

Ζωονόσοι και κτηνοτροφία

Για τη νόσο της ευλογιάς, επισημαίνεται ότι:

• δεν υπάρχει εγκεκριμένο εμβόλιο από την ΕΕ,
• η επιστημονική κοινότητα δεν εισηγείται καθολικό εμβολιασμό,
• έχουν θεσπιστεί αναστολές πληρωμών και μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης έως 31/12/2026 για πληγέντες κτηνοτρόφους.

Στο οικονομικό σκέλος, έχουν διατεθεί 187 εκατ. ευρώ, ενώ ανακοινώθηκε επιπλέον στήριξη 80 εκατ. ευρώ. Υπάρχει επίσης δέσμευση για ανασύσταση κοπαδιών, μόλις εκριζωθεί η νόσος.

Μελισσοκομία

Η ανεπίσημη ενημέρωση αναφέρει ότι:

• η μελισσοκομία εντάσσεται στα Σχέδια Βελτίωσης,
• λειτουργεί ήδη Ηλεκτρονικό Μητρώο Μελισσοκομίας,
• έχουν εγκριθεί 11,8 εκατ. ευρώ για το 2025, με ανακατανομή άνω των 21 εκατ. ευρώ,
• προβλέπονται ειδικά προγράμματα στήριξης για κυψέλες.