Πέτρα στα νεφρά | τα σημάδια που δεν πρέπει να αγνοήσετε

Ο ξαφνικός και έντονος πόνος στη μέση ή στο πλάι, ο οποίος εμφανίζεται κατά κύματα και μπορεί να επεκτείνεται προς την κοιλιά ή τη βουβωνική χώρα, αποτελεί ένα από τα χαρακτηριστικότερα συμπτώματα που ενδέχεται να υποδηλώνουν πέτρα στα νεφρά. Ωστόσο, υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες απαιτείται άμεση ιατρική παρέμβαση.

Ο πόνος μπορεί να συνοδεύεται από ναυτία, εμετό και διαταραχές στην ούρηση. Παρότι τα συγκεκριμένα συμπτώματα είναι συχνά σε ασθενείς με πέτρες στα νεφρά, δεν αρκούν από μόνα τους για να επιβεβαιωθεί η διάγνωση.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν ο πόνος συνδυάζεται με πυρετό, ρίγη ή αδυναμία ούρησης, καθώς ενδέχεται να υπάρχει σοβαρή επιπλοκή.

Πώς αναγνωρίζεται ο πόνος από πέτρα στα νεφρά

Ο λεγόμενος νεφρικός κολικός χαρακτηρίζεται συνήθως από έντονο, οξύ πόνο, ο οποίος παρουσιάζει περιόδους έξαρσης και ύφεσης.

Advertisement

Τις περισσότερες φορές εκδηλώνεται στη μία πλευρά του σώματος, κάτω από τα πλευρά, και μπορεί να μετακινείται καθώς η πέτρα αλλάζει θέση.

Τα συνηθέστερα συμπτώματα περιλαμβάνουν:

• Έντονο πόνο στο πλάι ή στην πλάτη, που επεκτείνεται προς το κάτω μέρος της κοιλιάς ή τη βουβωνική χώρα.
• Δυσκολία του ασθενούς να βρει μια θέση που να τον ανακουφίζει.
• Ναυτία και εμετό.
• Συχνουρία ή αίσθημα καύσου κατά την ούρηση.
• Αλλαγή στο χρώμα των ούρων, τα οποία ενδέχεται να εμφανίζονται ροζ, κόκκινα ή καφετιά εξαιτίας της παρουσίας αίματος.

Δεν παρουσιάζουν όλοι οι ασθενείς την ίδια εικόνα. Μάλιστα, ορισμένες πέτρες μπορεί να παραμένουν μέσα στο νεφρό χωρίς να προκαλούν εμφανή συμπτώματα.

Ο έντονος πόνος συνήθως εκδηλώνεται όταν η πέτρα περάσει στον ουρητήρα, δηλαδή στον σωλήνα που μεταφέρει τα ούρα από το νεφρό στην ουροδόχο κύστη.

Εάν η πέτρα προκαλέσει απόφραξη, η ροή των ούρων δυσχεραίνεται και μπορεί να εμφανιστούν σπασμοί στον ουρητήρα, με αποτέλεσμα τον έντονο πόνο.

Πότε πρέπει να πάτε αμέσως στο νοσοκομείο

Ορισμένα συμπτώματα δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται με αναμονή στο σπίτι, καθώς ενδέχεται να υποδηλώνουν επιπλοκές που απαιτούν επείγουσα θεραπεία.

Άμεση προσέλευση σε τμήμα επειγόντων περιστατικών χρειάζεται όταν εμφανίζονται:

• Πόνος που συνοδεύεται από πυρετό ή ρίγη.
• Πλήρης αδυναμία ούρησης.
• Πόνος ιδιαίτερα έντονος, που δεν υποχωρεί παρά τη χορηγηθείσα θεραπεία.
• Επαναλαμβανόμενοι εμετοί που δεν επιτρέπουν την πρόσληψη και συγκράτηση υγρών.

Ιδιαίτερα επικίνδυνος είναι ο συνδυασμός απόφραξης της ροής των ούρων και λοίμωξης.

Σε αυτή την περίπτωση μπορεί να απαιτηθούν αντιβιοτικά και επείγουσα παροχέτευση του νεφρού, ενώ η αναμονή μέχρι να αποβληθεί φυσιολογικά η πέτρα ενδέχεται να θέσει σε κίνδυνο την υγεία του ασθενούς.

Επίσης, όσοι διαθέτουν μόνο ένα λειτουργικό νεφρό πρέπει να αναζητούν άμεσα ιατρική αξιολόγηση εάν παρουσιάσουν συμπτώματα που παραπέμπουν σε πέτρα.

Το ίδιο ισχύει και όταν υπάρχει ορατό αίμα στα ούρα, ακόμη κι αν ο πόνος δεν είναι ιδιαίτερα έντονος.

Πώς γίνεται η διάγνωση

Η θέση και η ένταση του πόνου δεν αρκούν για να διαπιστωθεί με βεβαιότητα ότι πρόκειται για πέτρα στα νεφρά. Ο γιατρός αξιολογεί τα συμπτώματα, πραγματοποιεί κλινική εξέταση και, εφόσον χρειάζεται, ζητά εργαστηριακό και απεικονιστικό έλεγχο.

Οι εξετάσεις ούρων μπορούν να αναδείξουν την παρουσία αίματος ή ενδείξεων λοίμωξης, ενώ οι εξετάσεις αίματος βοηθούν στην εκτίμηση της νεφρικής λειτουργίας. Μέσω των απεικονιστικών εξετάσεων μπορεί να προσδιοριστεί η θέση και το μέγεθος της πέτρας, καθώς και το ενδεχόμενο απόφραξης.

Στους ενήλικες με υποψία οξέος νεφρικού κολικού χρησιμοποιείται συχνά αξονική τομογραφία χωρίς σκιαγραφικό. Αντίθετα, στις εγκύους και στα παιδιά η αρχική απεικονιστική εξέταση είναι συνήθως το υπερηχογράφημα.

Αρκεί να πίνετε πολύ νερό για να αποβληθεί η πέτρα;

Πολλές μικρές πέτρες μπορούν να αποβληθούν από τον οργανισμό χωρίς να χρειαστεί επεμβατική αντιμετώπιση. Ωστόσο, η κατανάλωση νερού δεν αποτελεί από μόνη της θεραπεία για μια πιθανή απόφραξη, ούτε υποκαθιστά την εξέταση από γιατρό.

Η παρακολούθηση στο σπίτι μπορεί να επιλεγεί μόνο εφόσον έχει προηγηθεί ιατρική αξιολόγηση και έχει κριθεί ασφαλής. Ανάλογα με την περίπτωση, η αντιμετώπιση μπορεί να περιλαμβάνει παυσίπονα, φάρμακα για τη ναυτία ή ειδική φαρμακευτική αγωγή που διευκολύνει την αποβολή της πέτρας.

Εάν υπάρχει λοίμωξη, παρατεταμένη απόφραξη, επιδείνωση της νεφρικής λειτουργίας ή πόνος που δεν ελέγχεται, ενδέχεται να απαιτείται διαφορετική αντιμετώπιση. Οι ασθενείς πρέπει να ακολουθούν τις ιατρικές οδηγίες για την πρόσληψη υγρών και να μην καθυστερούν την αναζήτηση βοήθειας προσπαθώντας να αποβάλουν μόνοι τους την πέτρα.

Πόσος χρόνος χρειάζεται για να αποβληθεί;

Η φυσική αποβολή μιας πέτρας μπορεί να διαρκέσει από λίγες ημέρες έως αρκετές εβδομάδες. Το χρονικό διάστημα εξαρτάται κυρίως από το μέγεθος και τη θέση της. Ο θεράπων γιατρός καθορίζει για πόσο διάστημα μπορεί να συνεχιστεί με ασφάλεια η παρακολούθηση και πότε χρειάζεται νέα αξιολόγηση.

Ακόμη και όταν ο πόνος υποχωρήσει, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η πέτρα έχει αποβληθεί. Για τον λόγο αυτό είναι σημαντικό να πραγματοποιείται ο προγραμματισμένος επανέλεγχος.

Εφόσον η πέτρα αποβληθεί και είναι δυνατόν να συλλεχθεί, μπορεί να υποβληθεί σε ανάλυση της σύστασής της, ώστε ο γιατρός να δώσει κατάλληλες οδηγίες για τον περιορισμό του κινδύνου επανεμφάνισης.

Τι πρέπει να θυμάστε

Ο έντονος πόνος που ξεκινά από το πλάι ή την πλάτη και μετακινείται προς τη βουβωνική χώρα αποτελεί πιθανή ένδειξη πέτρας στα νεφρά, αλλά η αιτία του πρέπει να επιβεβαιώνεται ιατρικά. Πυρετός, ρίγη, αδυναμία ούρησης και ανεξέλεγκτος πόνος αποτελούν προειδοποιητικά συμπτώματα που απαιτούν άμεση αντιμετώπιση. Η έγκαιρη διάγνωση και η κατάλληλη παρακολούθηση είναι απαραίτητες, ακόμη και στις περιπτώσεις όπου τα συμπτώματα υποχωρούν.

Πηγές: NHS, National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases (NIDDK), Mayo Clinic, European Association of Urology.