ΑΑΔΕ | πλήρης οδηγός για κληρονομιές και γονικές παροχές

Η φορολόγηση κληρονομιών, δωρεών και γονικών παροχών εξακολουθεί να προκαλεί ερωτήματα σε χιλιάδες πολίτες που μεταβιβάζουν ή αποκτούν περιουσία.

Ο αναλυτικός οδηγός της ΑΑΔΕ αποσαφηνίζει τα βασικά σημεία του ισχύοντος πλαισίου, από τα αφορολόγητα όρια και τις απαλλαγές έως τον τρόπο υπολογισμού του φόρου και την αποπληρωμή του.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι ρυθμίσεις που αφορούν τις γονικές παροχές προς συγγενείς πρώτου βαθμού, καθώς και οι απαλλαγές για την απόκτηση πρώτης κατοικίας μέσω κληρονομιάς ή γονικής παροχής.

Πότε ισχύει απαλλαγή για πρώτη κατοικία

Η νομοθεσία προβλέπει αφορολόγητα όρια για όσους αποκτούν πρώτη κατοικία μέσω κληρονομιάς ή γονικής παροχής.

Για κατοικία, η απαλλαγή φτάνει έως:

• 200.000 ευρώ για άγαμο δικαιούχο
• 250.000 ευρώ για έγγαμο δικαιούχο

Τα ποσά αυξάνονται ανάλογα με τον αριθμό των παιδιών, ενώ στην απαλλαγή μπορεί να περιλαμβάνεται και μία θέση στάθμευσης καθώς και ένας αποθηκευτικός χώρος έως 20 τ.μ. ο καθένας, εφόσον αποκτώνται μαζί με το ακίνητο.

Αντίστοιχα, για οικόπεδο προβλέπονται ειδικά αφορολόγητα όρια που αυξάνονται ανάλογα με την οικογενειακή κατάσταση και τον αριθμό των τέκνων.

Σημειώνεται ότι δεν προβλέπεται αντίστοιχη απαλλαγή για γεωργικές ή κτηνοτροφικές εκτάσεις.

Οι τρεις κατηγορίες κληρονόμων

Η φορολογική μεταχείριση εξαρτάται από τον βαθμό συγγένειας με τον κληρονομούμενο.

• Στην πρώτη κατηγορία εντάσσονται σύζυγοι, παιδιά, εγγόνια και γονείς.
• Στη δεύτερη κατηγορία περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, αδέλφια, ανίψια, παππούδες, γιαγιάδες, γαμπροί, νύφες και πεθερικά.
• Στην τρίτη κατηγορία υπάγονται όλοι οι υπόλοιποι συγγενείς ή τρίτα πρόσωπα.

Για κάθε κατηγορία ισχύουν διαφορετικά αφορολόγητα όρια και διαφορετικοί φορολογικοί συντελεστές.

Ειδική απαλλαγή για συζύγους και ανήλικα τέκνα

Σε περίπτωση που κληρονόμος είναι ο σύζυγος ή ανήλικο παιδί του θανόντος, προβλέπεται απαλλαγή από φόρο κληρονομιάς για περιουσία αξίας έως 400.000 ευρώ ανά δικαιούχο.

Η ίδια ευνοϊκή μεταχείριση επεκτείνεται και σε πρόσωπα που είχαν συνάψει σύμφωνο συμβίωσης με τον αποβιώσαντα, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Γονικές παροχές έως 800.000 ευρώ

Ιδιαίτερα ευνοϊκό παραμένει το καθεστώς για γονικές παροχές και δωρεές προς συγγενείς πρώτου βαθμού.

Για μεταβιβάσεις περιουσίας προς συζύγους, παιδιά, γονείς και εγγόνια προβλέπεται αφορολόγητο όριο έως 800.000 ευρώ ανά δικαιούχο.

Για το τμήμα της αξίας που υπερβαίνει το συγκεκριμένο όριο επιβάλλεται φόρος με συντελεστή 10%.

Η ευνοϊκή αυτή μεταχείριση καλύπτει τόσο ακίνητη όσο και κινητή περιουσία.

Τι ισχύει για τις χρηματικές δωρεές

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στις χρηματικές γονικές παροχές και δωρεές.

Προκειμένου να αξιοποιηθεί το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ, η μεταφορά των χρημάτων πρέπει να γίνεται μέσω τραπεζικού ή άλλου χρηματοπιστωτικού ιδρύματος.

Σε διαφορετική περίπτωση ενεργοποιούνται αυτοτελείς συντελεστές φορολόγησης, οι οποίοι διαμορφώνονται στο 10%, 20% ή ακόμη και 40%, ανάλογα με τον βαθμό συγγένειας του δικαιούχου.

Πώς εξοφλείται ο φόρος

Ο φόρος που προκύπτει από δήλωση κληρονομιάς, δωρεάς ή γονικής παροχής μπορεί να εξοφληθεί σε 12 ισόποσες διμηνιαίες δόσεις.

Κάθε δόση δεν μπορεί να είναι μικρότερη από 500 ευρώ, με εξαίρεση την τελευταία.

Για ανήλικους δικαιούχους ο αριθμός των δόσεων διπλασιάζεται, υπό την προϋπόθεση ότι τηρείται το ελάχιστο ποσό ανά καταβολή.

workenter.gr
Πέτρος Παπαβασιλείου