Χ. Παπαδάκης: «Καθαριότητα στον Αποκόρωνα: όταν το πρόβλημα είναι η απουσία συστήματος»

Γράφει ο Χάρης Παπαδάκης, Καθηγητής Φυσικής ΓΕΛ Βάμου, Διδάκτωρ Πολυτεχνείου Κρήτης

«Οι εικόνες που δημοσιοποιήθηκαν τις τελευταίες ημέρες από χωριά του Αποκόρωνα, με ογκώδη αντικείμενα σε κοινόχρηστους χώρους και κάδους που ξεχειλίζουν από απορρίμματα, προκάλεσαν εύλογη αντίδραση και έντονη συζήτηση στην τοπική κοινωνία.

Σε χωριά όπως στο Κόκκινο Χωριό, στα Καμπιά, στο Γαβαλοχώρι, στην Πλάκα, στον Φρε, στις Καλύβες, στην Αλμυρίδα αλλά και σε άλλες περιοχές του Αποκόρωνα, τέτοιες εικόνες τείνουν να γίνουν μόνιμες.

Ογκώδη αντικείμενα εγκαταλελειμμένα σε ακατάλληλα σημεία. Κάδοι απορριμμάτων που ξεχειλίζουν και παραμένουν για ημέρες χωρίς αποκομιδή. Η επανάληψη αυτής της εικόνας δεν μπορεί να θεωρηθεί εξαίρεση. Είναι ένδειξη μιας βαθύτερης δυσλειτουργίας.

Όταν η υπηρεσία δεν επαρκεί, η καθημερινότητα εκτροχιάζεται

Σε αρκετές περιπτώσεις, η αποκομιδή δεν πραγματοποιείται με τη συχνότητα που απαιτείται. Οι κάδοι γεμίζουν και οι πολίτες, χωρίς εναλλακτική επιλογή, αφήνουν τις σακούλες εκτός.

Δεν πρόκειται για δικαιολόγηση αντικοινωνικών συμπεριφορών. Πρόκειται για την περιγραφή μιας πραγματικότητας που δημιουργεί έναν φαύλο κύκλο: η ανεπάρκεια της υπηρεσίας οδηγεί σε υποβάθμιση του δημόσιου χώρου και αυτή, με τη σειρά της, διαβρώνει την εμπιστοσύνη των πολιτών.

Οι εργαζόμενοι δεν είναι το πρόβλημα

Οφείλουμε να το πούμε ξεκάθαρα: οι εργαζόμενοι στην καθαριότητα καταβάλλουν καθημερινά υπεράνθρωπες, φιλότιμες προσπάθειες, υπό δύσκολες συνθήκες και με περιορισμένα μέσα. Όμως το φιλότιμο και η αυταπάρνηση δεν αρκούν όταν η οργάνωση πάσχει. Το αποτέλεσμα που φτάνει στα μάτια του δημότη και του επισκέπτη δεν είναι το επιθυμητό και αυτό δεν οφείλεται στην ολιγωρία των εργαζομένων, αλλά στην απουσία στιβαρού, κεντρικού σχεδιασμού.

Το ζήτημα είναι δομικό

Το πρόβλημα εντοπίζεται στον τρόπο οργάνωσης και λειτουργίας της υπηρεσίας καθαριότητας. Συγκεκριμένα:

• ανεπαρκής εξοπλισμός

• απουσία σταθερού και αξιόπιστου προγραμματισμού

• έλλειψη οργανωμένου συστήματος συλλογής ογκωδών απορριμμάτων

Σε αυτές τις συνθήκες, η εύρυθμη λειτουργία της καθημερινότητας καθίσταται εξαιρετικά δύσκολη.

Αν με την κίνηση της περιόδου του Πάσχα παρουσιάστηκαν αυτά τα φαινόμενα, τι πρόκειται να συμβεί τους επόμενους μήνες; Το καλοκαίρι πλησιάζει, όπου ο πληθυσμός του Αποκόρωνα θα πολλαπλασιαστεί και ο όγκος των απορριμμάτων θα εκτοξευθεί.

Από τη διαχείριση κρίσεων στη λειτουργία συστήματος

Η καθαριότητα δεν μπορεί να βασίζεται στη λογική της εκ των υστέρων αντίδρασης. Απαιτείται σχεδιασμός, συνέπεια και οργάνωση.

Ένας σύγχρονος Δήμος οφείλει να προχωρήσει σε συγκεκριμένες παρεμβάσεις:

• καθιέρωση σαφούς και δημόσια γνωστοποιημένου προγράμματος αποκομιδής ανά περιοχή

• δημιουργία οργανωμένης υπηρεσίας συλλογής ογκωδών απορριμμάτων με προγραμματισμένα ραντεβού

• ορισμός συγκεκριμένων, κατάλληλα διαμορφωμένων χώρων σε κάθε δημοτική ενότητα για τη συγκέντρωση ογκωδών αντικειμένων

• ενίσχυση της υπηρεσίας με σύγχρονο εξοπλισμό και επαρκές προσωπικό

• συστηματική ενημέρωση των πολιτών για τις διαδικασίες και τις υποχρεώσεις τους

Η μετάβαση από την αποσπασματική διαχείριση σε ένα λειτουργικό σύστημα δεν αποτελεί επιλογή, αλλά αναγκαιότητα.

Η εικόνα του δημόσιου χώρου είναι αποτέλεσμα κοινής ευθύνης. Οι πολίτες οφείλουν να σέβονται τους κανόνες και να αποφεύγουν πρακτικές που επιβαρύνουν το περιβάλλον.

Ωστόσο, η συμμόρφωση προϋποθέτει την ύπαρξη σαφών κανόνων και, κυρίως, τη συνεπή εφαρμογή τους. Και αυτό αποτελεί ευθύνη της διοίκησης.

Το κρίσιμο ζήτημα

Η ένταση και η ανταλλαγή κατηγοριών δεν οδηγούν πουθενά. Ο τόπος μας δεν έχει ανάγκη από επικοινωνιακά πυροτεχνήματα, αλλά από καθαρούς οικισμούς και λειτουργικές υπηρεσίες.

Η καθαριότητα είναι ο βασικός δείκτης ποιότητας ζωής, δημόσιας υγείας και πολιτισμού. Ο Αποκόρωνας δεν μπορεί να συμβιβαστεί με εικόνες που τον αδικούν. Ούτε μπορεί να λειτουργεί με όρους επιφανειακής διαχείρισης της εκάστοτε κρίσης ή της πρόσκαιρης δημοσιότητας.

Το ζητούμενο δεν είναι να περιορίσουμε τον θόρυβο. Είναι να αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα στη ρίζα του, με σχέδιο, ευθύνη και συνέπεια.